Page images
PDF
EPUB

dilaniata igne coquit et ipsa mater, Tereoque suo apponit marito!

Optimo jure nos quoque dicere possimus aivò sóDoxaes!! Tua namque membra, siinili modo laniata, nobis apponit hodierna crudelitas ! At rem seriam agamus.-Maluit Poëta elèv scribere, néc venit illi in mentem illud admirabile aivóv! Deinde ex áruSouéva 4iòs, vera et manuscriptorum lectione, extundit G, B. ári ä сousy eideos; aitque “ Perpetuo ate veluti sic usurpatur."

; Quid velit vir doctus per hoc suum “Perpetuo,” ego quidem

“ prorsus ignoro; sed hoc scio, et omnes, Sophocle lecto, scient, huic poëtæ solemnem et perpetuum esse usum, haud equidem ate, at ws, pro veluti, utpote, quasi, et similia. Quumque G. B. mihi e Sophocle monstraverit unum duntaxat exemplum toi “ő te," ego illi alterius, scilicet toũ “ws," facile proferam bis mille ! Nunc autem, si mihi quoque venia daretur vocabula fingendi, faberque fierem ad incudem B-anam, certe dicereni illud á Te daivūs Éctiv &oo Poxdelov : est igitur merito rejiciendum.Dimisso autem äte vocabulo, divulsoque a comite suo “acquer," metrum B-io laborat. Hoc fieri potest; sed de hac re ne simus nimium soliciti. Reddatur "suum cuique,reddatur

to et suum Sophocli, et Græcæ pulchritudini proprium. Sit nostrum ut colligamus “ Poëtæ disjecta membra."-EB--anis άτάζομεν είδεος redeant, solit out vice fungatur, ατυζομένα Διός άγγελος. Vox áru Souévc est loco, et antiquis fortunis Philomela, et Electræ affectibus, imo et avi luscinia apprime idoneus. Hæc, útufouéva namque, i. e. terrore concitata avis fugit hominis cetum et frequentiam, seque abdit in sylvarum solitudinem. Duce Homero quoque, est avium terrore avolantium epitheton,

'Αμφί δέ μιν κλαγγή νεκύων ήν οιωνών ώς,
'

Πάντοσατυζομένων, κ. τ. λ.-Odys. XI. (604. Jam tandem grandi impingimus offendiculo Aids ágyenes. Aspiciamus hunc qui sequitur contextum.

Electra.
όρνις ατυζομένα, Διός άγγελος.
ιω παντλάμων Νιόβα, σε δ' έγωγε νέμω θεών

άτ' εν τάφω πετραίω

αιεί δακρύεις. Aitque paulo infra

Chorus-(ad Electram,)

όλβιος ον α κλεινά

γά ποτέ Μυκηναίων
δέξεται ευπατρίδας, Διός εύφρονι

βήματι μoλόντα τάνδε γάν 'Ορέσταν. Hic nonne videre est concatenatam quasi sententiam de nuniipe

3

aliquo fortunarum Electræ provido. Ponamus autem, casu aliquo, excidisse e textu has voces Aiós ügyenos : tanta tamen emphasi in proximo versu effert Electra,

σε δ' έγωγε νέμω θεόν, ut cuipiam suspectum foret, his verbis auditis, aliquam negi “ Aids," mentionem nuperrime esse factam. At "ánowy est *Hgos ägyeros," dicunt eruditi quibus displicet communis lectio. Hoc autem haud impedit quin avis eadem, casu quodam, et augurio esset et Avós ágyeãos. Mitto G. B-ium ad Xenoph. Memor. lib. i. cap. 1.-Ο δε ουδέν καινότερον εισέφερε των άλλων, όσοι μαντικήν νομίζοντες, οιωνούς τε χρώνται και σήμαις και συμβόλους και θυσίαις ούτοι τε γαρ υπολαμβάνουσι τους θεούς δια τούτων τα συμφέροντα τους μαντευομένους σημαίνειν.

Horum sacrorum habita ratione, poterat Electra, vel Lusciniam, vel aliam quampiam avem utpote augurium habere, et, justissima appellatione, hanc invocare Aios ayyerov.

Ad hæc, erat Electræ cum ave illa maxima fortunarum communitas. A sororis marito vi stuprata, horrendi hujus adulterii una cum sorore vindex fuit Philomela. A matre adultera, et scelere Ægisthi, patrem amisit Electra, et ipso temporis articulo quo cum Choro colloquebatur, scelerum horum brevi se vindicem esse futuram, fratre adjutante, sperabat: Quamobrem, lugubri cantu audito, omne ut faustum accepit Electra, divinamque quasi nunciam invocat Lusciniam, prisca forma et fortuna sibi sociam.Porro quidnam nunciare Électræ possumus effingere Lusciniam ? Scilicet, omine accepto, et revocata Philomela fortuna, illa animo effingere poterat, quasi modulo suo talia verba obmurmurarel avis : “Ego tibi a Jove nuncia sum. Quemadmodum olim ego, dum humana forma vivebam, mibi ipsi sororique carissimæ injuriam mariti ejus adulterio factam, participe illa sorore, ulta sum, ita tu, fratre tuo adjuvante, meoque proposito exemplo, patris delectissimi necem, impia matre allatam, ulciscaris. Exinde nobis liquida fit Chori sententia dicentis

-Oy
δέξεται ευπατρίδαν, Διός εύφρονι

βήματι μoλόντα ταν δε γάν 'Ορέσταν. Scriptorum antiquorum plerique sibi ipsi sæpissime sunt interpretes. Διός εύφρονι βήματι κ. τ. λ. genmina est το “ Διός άγgenos,” et altera alteram tuetur explicatque lectionem. Nam si Aiòs cüpponi Byxatı appropinquabat Orestes, sorori comes futurus in paternæ necis ultionem; pari ratione liòs dyyeros vel augurio, vel alio quovis modo, hæc annunciare poterat. Fit autem plenissima harum lectionum concinnitas adjecta ad Nio. ben apostrophe :

a

locis mus.

σιδ' έγωγε νέμω θεόν. Divina nempe avis erat quæ pietati suæ consulere, Electræ videbatur: divino quoque gressu venturus erat. Orestes : Dea denique Niobe erat.Quam ob causam? Ob teneruin proculdubio, ut Electra opinabatur, in filios amorem: quibus amissis, mater illa piissima,

– εν τάφω πετραία

αιει δακρύει. At dene illud Alòs ayyedos, et, ego non dubito affirmare, statim corruperis lectionis integritatem. αλλά μ' άγει στόνη αίσα παρά φρένας,

' ut emendat "G. 'B.- Hic notare cogor sermonis ambiguitatem. “Parca me gemitu rapit.” Anne gemit Parca? Ιτων αινόν "Ιτυν όλοφύρεται,-preeunte αίσα νοcabulo, articulus ille ã (si quidem antiquue Grammatices veras habemus lectiones) ad celoc jure referendum est; indeque nobis alius exoritur so

Parca (i. e. aloa) luget Itun, miserum Itun! "ATE, pro veluti, otiatur et redundat, nam re vera audiebat Electra lusciniam: sed hæc vox äte pro “veluti” Sophocli est alienis

“ sima.—"Acouey ! "ACEIV, TÒ OTévelv,” ait G. B. auctore Bekke

Αζομεν ! ro;"- quod ego (pace tanti nominis) multum dubito : at rem ita se habere concedamus ; άζομεν, etiam pro στένειν, omnino otiatur et ταυτολογεί cum precedenti στόνη.

66 Postremo (ait G. B.) tiesos ügyenos amice convenit cum dicto Pub. Syri 'avis exul hyemis titulus tepidi temporis,' etenim eldos vel idos est tempus æstivum." Sed “tempus tepidum" est verni tem

in poris epitheton. Quam amice convenit, ut ait G. B., ver. num tempus cum tenspore æstivo!! Őte xpóa Felpoos äter !! Sed nusquam Luscivia, ut æstivi temporis, ut id eos, id est καύματος μεσημβρινού άγγελος, (que res cum bis mille avibus communis est) at verni temporis avis celebratur. Præterea, infelix hoc "eldsos" ägyenos prava positione adeo detor

«

είδεοςάγγελος quetur, ut Electra se ipsam eideos ayyerov nuncupasse videatur; hoc modo namque currit B-ana sententia :

όρνις άτάζομεν, είδεος άγγελος
Avis veluti lugemus caloris meridiani nuncia!

J, W.
Dabam Liverpoolii, Septemb. 1893.

669

[ocr errors]
[ocr errors][merged small]

104

'ΑΣΠΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΩΝ ΕΙΣ ΤΑ ΗΘΙΚΑ ΤΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ 'ΕΠΙΤΟΜΗ.

E Codd. MSS. Græce primus edidit H. Hase, Sta

tuarum antiquarum Dresda publicus Custos.

No. II.-[Concluded from No. LVI.] Ad librum secund. Ethicorum Nicom. P.a. et P.b. sine titulo. VR. a. fol. 61. b. VB. 111 6. FI. a. εις το β. 'Αριστοτέλ. Ηθικών, idem Fl. b. fol. 362 b. Οmnes ita ordiuntur: Διττής δε της αρετής ούσης καθάπερ ειρήκαμεν, επειδή της ψυχής δύο μέρη εισί, το μέν λόγον έχον, το δ' ού, δίττη και η αρετή

Nic. ii, 1. P. a. fol. 32 a. VB. f. 111 b.

Ρ. b. fol. 28 a. FI. b. 362 b. "Ινα δε δήλον γένηται πώς λέγει μή παραγίνεσθαι φύσει, διαιρετέον πωσάχως το φύσει. Φύσει γαρ λέγεται υπάρχειν, όσα αεί συνυπάρχη, οίον φύσει πάν το βαρύ κάτω φέρεσθαι και το κούφον άνω καθ' έτερον δε τρόπον λέγεται φύσει και ο εξ αρχής μη συνυπάρχει, από δέ τινος χρόνου παραγίνεται ως επί το πλείστον μηδέν ημών πολυπραγμονούντων μήτε δι' έθους μήτε δια' διδασκαλίας, οίον οδόντων φύσις και γενείων. άλλως δε λέγεται φύσει, ού επιδεκτικοί έσμεν. ούτως και τα έναντία τώ αυτά γίνονται φύσει, οίον νόσος και υγιεία τώ δεκτικό σώματι. έτι δε λέγεται φύσει προς και μάλλον το δεκτικόν πέφυκε και προς και έχει από της φύσεως αφόρμας μάλλον. ούτως δε και η υγιεία μεν φύσει, ή δε νόσος παρά φύσιν γίνεται στέρησίς τις ουσα της υγιείας.

Ad 1. ii. c. 3. Commentarius, cujus versio Latina legitur partim apud Felicianum p. 42. (ed. Paris.)

Ρ. b. 31 a.
VR. a. fol. 736.
V. b. f. 114 b.

FI. b. f. 368 a. Περί ηδονάς δε και λύπας εστίν η αρετή.” ου τούτο λέγων ότι δια τούτο εστί περί ηδονάς και λύπας, επειδή ακολουθούσι ταϊς καλαίς ενεργείαις αι επ' αυτάς ηδοναι. αλλά τούτο μεν σημείον έθετο των αρετών. εικότως δε ακολουθείν λέγεται ταϊς καλαϊς ενεργείαις τας επ' αυταίς 3 ηδονάς. Επειδή περί ήδονας και λύπας εστίν η ηθική αρετή, της γαρ αυτής εστί και περί ηδονάς και λύπας είναι το προσήκον μέτρον

3

1 Car. δια FI. b. 2 Desinit in his verbis Fl. b. monens in marg. μετα πέντε φύλλα ευρήσεις το επόμενον : leguntur: reliqua f, 368. recto.

3 P. a. αυτων.

ποιεί τε περί

αιρουμένων των ηδονών και των πόνων και ακολουθεϊν ταϊς ενεργείαις αυταίς την ηδονήν. 'Απορήσειε δ' άν τις πώς έστι περί ήδονας και λύπας, η ηθική αρετή. ου γαρ δη ή διανοητική αύτη γαρ φάνερον ως ουκ έστι περί ηδονάς και λύπας. ή δε ηθική πώς αν είη περί ηδονάς και λύπας ; άραγε ώσπερ όργανα, καθάπερ αν είπoι τις την αυλητικήν είναι περί αυλούς, την δε τεκτονικής περί πελεκών ή πρίονα και τα ' άλλα όργανα, ή μάλλον ώσπερ υποκείμενον και ύλην. όν τρόπον η μεν μουσική περί μέλος εστίν, ή δε γεωμετρία περί μέγεθος. "Οργανον μεν ουν της αρετής φάνει και την ηδονήν και την λύπην ουκ εύλογον. επ' ουδέν γαρ χρήται αυταίς ως οργάνοις.3 μάλλον δε έoικεν είναι της αρετής υποκείμενα ούτως, ως τη μουσική τα μέλη. την γαρ ενέργειας

τε περί τε τα πάθη και τας πράξεις, και την τούτων συμμετρίαν, καθάπερ μουσική περί τα μέλη των ούν υποκειμένων εστί και ύλης λόγον εχόντων τα πάθη. ου μόνον δε τα πάθη ώσπερ έφαμεν, αλλά και αι πράξεις, επεί γαρ πάντι 5 πάθει έπεται ηδονή και λύπη, ώσπερ προελθων έρεί, είκότως περί ηδονάς και λύπας εστιν η ηθική αρετή ώσπερ υποκείμενα.

"Αξιον και τούτο ζητήσαι πως λέγεται, πάντι πάθει έπεσθαι ηδονήν και λύπην και ένιοι μεν γαρ ηγήσαντο γενικώτατα είναι δύο ταύτα πάθη κατά τον Αριστοτέλης, ούτως δε γενικά, ώστε διαιρείσθαι 7 το μεν πάθος εις δύο πάθη, ηδονήν και λύπην, τα δε άλλα πάντα πάθη εις ηδονήν ανάγεσθαι και λύπην. οίον οργήν μεν και φόβον εις λύπην, θάρσος δε εις ηδονήν, την δε επιθυμίαν κοινόν τι είναι εκ λυπης και ηδονής κατά μέν γαρ την ένδειαν λύπη παρέστι το επιθυμούντι, κατά δε την ελπίδα ηδονή. Tunc pergit fol

. 38 a. P. a., VR. a. 74b.V.b. 116a. Διο πειρών

. a. ταί τινες λέγειν μή είναι αυτά γένη μηδε την πρώτην διαίρεσιν τών πάθων εις τούτο είναι αλλά τον Αριστοτέλης λέγειν, παρέπεσθαι αυτά τους πάθεσιν ούτως, ως τη μέν υγιεία παρέπεται η εύχροια, τη δε νόσο η δύσχροια. επισκεπτέον δε περί τούτων έχει δε η επιθυμία, ώσπερ είρηται μίξιν τινα ηδονής και λύπης και ο θυμός. Και γαρ αυτός δοκεϊ μεθ' ηδονής γίνεσθαι και λύπης» δηλοί δε και "Ομηρος λέγων,

ώστε πολύ γλυκίων μέλιτος9 καταλειβομένοιο

ανδρών έν στήθεσσι, και τα εξής. όρα

δε μη ούτως βέλτιον άνωθεν λαβείν τί ποτέ έστι το πάθος και τίνα αν αυτού γένοντο τατο είδη. ίσως γαρ αληθώς φανείται των άλλων γενί

6

8

Ι

την αρετήν in textu ; in marg. ή βίβλ. εκάτερα. 2 φάμεν Ρar. Codd. 3 όργανον Par. Codd.

4 VR. a. et Ρar. ποιείται. 5 Ρ. b. et VR. a, in textu πάντον sic. 6 VA. et Ρar. ζητης. 1 V. b. διακείσθαι. 8 Cf. Comm. Αld. 34. a. 1. 38. Fol. 44. a. 12. 9 VR. a, in textu μέντοι, in marg. π. γλυκ. κατά μέλιτος λειβομένοιο, η βιβλ.

Το τα car. Rom. et Flor. Codd.

« PreviousContinue »