Page images
PDF
EPUB

quae vero miseranda sunt, ea et mihi ante oculos versantur et vos videre et perspicere potestis. XLI. si—quod Iuppiter omen avertat!—hunc vestris sententiis adflixeritis, quo se miser vertet? domumne? ut eam imaginem clarissimi viri, parentis sui, quam paucis ante diebus laureatam in sua gratulatione conspexit, eandem deformatam ignominia lugentemque videat? an ad matrem? quae misera, modo consulem osculata filium suum, nunc cruciatur et sollicita est, ne eundem 89 paulo post spoliatum omni dignitate conspiciat? sed quid ego matrem eius aut domum appello, quem nova poena legis et domo et parente et omnium suorum consuetudine conspectuque privat? ibit igitur in exilium miser. quo? ad orientisne partes, in quibus annos multos legatus fuit, exercitus duxit, res maximas gessit? at habet magnum dolorem, unde cum honore decesseris, eodem cum ignominia reverti. an se in contrariam partem terrarum abdet, ut Gallia transalpina, quem nuper summo cum imperio libentissime viderit, eundem lugentem, maerentem, exulem videat? in ea porro provincia quo animo C. Murenam fratrem suum aspiciet! qui huius dolor! qui illius maeror erit! quae utriusque lamentatio! quanta autem perturbatio fortunae atque sermonis, cum, quibus in locis paucis ante diebus factum esse consulem Murenam

miseranda sunt] sc. in hoc consulatu.

xli. omen] contained in the unlucky word adflixeritis.

quo...conspiciat?] M. well remarks that this is probably imitated from the words of G. Gracchus, quoted in de Or. III. § 214, quo me miser conferam? quo vertam? in Capitoliumne? at fratris sanguine madet. an domum? matremne ut miseram lamentantem videam et abiectam? also loosely quoted in Quint. XI. iii. 115. cf. also Eur. Med. 502-5 and the translation in de Or. III. § 217.

laureatam] His father was a vir triumphalis, and the wreath on his bust would be renewed in order to receive the newly-elected consul home with rejoicing.

ignominial properly of punishment affecting civil or military position,

particularly of the nota censoria. Here of the effect of condemnation under the lex Tullia (cf. on § 46), and rhetorically made to extend to the father's bust.

89. appello] 'name,' 'speak of.' cf. pro Sest. § 108.

nova poena] of the lex Tullia. cf. on § 46.

habet] cf. on § 68.

summo cum imperio] as propraetor. cf. § 42. He had left his brother Gaius there in charge as legatus when he came to Rome to seek the consulship. Sall. Cat. 42.

perturbatio] turning topsy-turvy. A strong term, like many in this peroration.

sermonis] people will not know what to call him, and will doubt whether they know anyone's correct style after so sudden a change.

nuntii litteraeque celebrarint et unde hospites atque amici gratulatum Romam concurrerint, repente existet ipse nuntius suae calamitatis ! quae si acerba, si misera, si luctuosa sunt, 90 si alienissima a mansuetudine et misericordia vestra, iudices, conservate populi Romani beneficium, reddite rei publicae consulem date hoc ipsius pudori, date patri mortuo, date generi et familiae, date etiam Lanuvio, municipio honestissimo, quod in hac tota causa frequens maestumque vidistis. nolite a sacris patriis Iunonis Sospitae, cui omnes consules facere necesse est, domesticum et suum consulem potissimum avellere. quem ego vobis, si quid habet aut momenti commendatio aut auctoritatis confirmatio mea, consul consulem, iudices, ita commendo, ut cupidissimum otii, studiosissimum bonorum, acerrimum contra seditionem, fortissimum in bello, inimicissimum huic coniurationi, quae nunc rem publicam labefactat, futurum esse promittam et spondeam.

90. pudori] cf. on §§ 30, 64. quod...frequens] i. e. crowds of supporters from Lanuvium. tota, sc. all the while this trial has been going on.

sacris] cf. Liv. VIII. 14, Lanuvinis civitas data sacraque sua reddita cum eo ut aedes lucusque Sospitae Iunonis communis Lanuvinis muni

cipibus cum populo Romano esset.

facere] 'sacrifice,' as in ad Att. I. 13. 3. cf. Verg. Ecl. III. 77.

suum] as a native of the town to which the worship properly belonged.

momenti] sc. if it can turn the scale so as to get a favourable verdict. cf. in Vatin. § 9, id est maximi momenti et ponderis.

CIC. pro L. Mur.

7

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

§ 10. esses. esset. H. § 13.

...esset, tamen vel dignitas hominis vel honoris eius

....H.

nemini, quibus laboribus ea ceperis, eos, cum adeptus sis, deponere, esset...H.

aliquo convicio. aliquod convicium. H.

sunt. quaeque v. s. H.

§ 14.

quamquam vitiosa

omnino. iudicio sic a me omnino, iudices. sic a me...dictum

[blocks in formation]

§ 22, qui potes dubitare. qui potest dubitari. H. rei militaris [quam iuris civilis] glo

ria?

§ 23. didicisti. dilexisti. H. § 24. in his. in iis. H.

rei militaris quam iuris civilis gloria? H.

dicendi facultas. facultas. H.

[blocks in formation]

§ 40. L. Otho, [vir fortis,]. L. Otho, vir fortis. H. § 42. ipse autem. ipsa autem. H (ex coni.). interea Romae scilicet amicis-(sic

[blocks in formation]
[ocr errors]

interea amicis. H.

[blocks in formation]

$45. aut desertam. ut desertam. H.

§ 46. existimasti. si existimasti. H.

facere posse: vehementer.

prorogationem. perrogationem. H.

facere posse, vehementer. H. haberet. haberes. H.
§ 47. proderant. proderat. H.
§ 48. sapientiae. satietati. H、
§ 49. quibus rebus certe spes
candidatorum obscuriores videri so-
lent. (H. 1872).

spe militum. spe consulatus. H.

quibus rebus candor ipse candidatorum obscurior videri solet. H.

circumfluente. circumfluentem. H.

§ 51. quia timebant. quia omnia timebant. H.

$55. quae relicta. quae ei relicta. H.

$ 57. amicis. amicus. H.

$58. possit. posset. H.

$63.

coni.).

esse moderatas (sic et H. ed. 1872). esse moderandas. H (ex

§ 64. seposuisses. si dixisses. H. (si posuisses. H. 1872).

§ 65. isti ipsi mihi. isti mihi. H. nihil omnino gratiae concesseris. immo insistito.

etiam, in dissolvenda severitate; sed tamen.

nihil gratiae causa feceris. immo resistito gratiae. H.

etiam, sed tamen. H.

§ 66. sententiam sententia alia. sententia alia. H.

$ 67. qui lege punierim. quod lege punierim. H. candidatis. candidatus. H.

si iudicat. H. tum est. H.

[blocks in formation]

nisi iudicat.

si factum sit. sin fac

necessarios adsectentur. H. denique. H.

tua nimia diligentia, Servi, conlecta sunt. H.

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

§ 86. squalore et sordibus * * * * in squalore et sordibus * * * * H.

§ 87. hac eum re. hac eum cum re. H.

vos L. Murena. H.

demissioni animi. H.

ita vos si Murena. ita fuit, sit...... fuit, ut sit...... H.

demissis.

« PreviousContinue »