Page images
PDF
EPUB

.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

164 και τρίμηνος .. βεβώς, τον Ηράκλειον εκτελευτάσθαι πόνον (170). 1 τοιαύτα .. ειμαρμένα (169), ως κτλ., 174 ώ τελεσθήναι χρεών, 175 ως μηδαμως εύδουσαν, 188 εν βουκερεί λειμώνι, 196 τα γάρ ποθούμεν' όστις εκμαθεϊν θέλει, 198 τοις εκούσιν ουχ έκών, 206 έφεστίοισιν αλαλαϊς, 207 και μελλόνυμφος (ύμνος), ανά δε κοινός άρσένων, 216 αείρομαι (πόδ) ουδ', 222 ίδεσθ', δ' ώ φίλα γύναι. Die ganze Chorpartie 205 – 224 soll nur der Koryphaios Vortragen. 230 κατ' έργονήσιμ', 259 ήρηκεν πόλιν, 289 φρόνησον ώς, 290 όλου, 294 εναισίμω φρενί, 301f. delet, 304 f. που

ζώσης delet, ausserderm είσίδοιμ' ίσα προς τούμών αυτής σπέρμα χώρήσαντ' έτι, 309 πρός μέν γάρ φύσιν άπειρος εί σύ τώνδε, 313 και φρονεϊν επίσταται, 316 μή των τυράννων εύφυτος σπορά τις ήν; 322 f. τάρ' ανοίξει γλώσσαν ήτις ουδαμά (vgl. Nauck), 328 κόρη κακή μεν, αλλά συγγνώμην έχει, 334 τάνδον επιεική τιθώ, 336 delet, 337 ων ουδεν, 338 delet mit Blaydes, 344 είργομαι, 345 Licke zwischen βέβασε und χω .. σημαινέτω, 365 f. ήκει δόμους πέμπων νεάνιν ουκ άφροντίστως, γύναι, ουδ' ώστε δούλην εκτεθέρμανται πόθω, 371f. delet, 379-382 ή κάρτα λαμπρά, της εκείνος ουδαμά βλάστας εφώρα (εφώρα mit Hertel), δηθεν ουδ' ανιστορών (dieses mit Enger), 384 μή πρέποντα λώοσιν, 385 ως εγώ κακούς, 394 delet, 419 ήν υπήγαγες λάθρα, 433 αλλ' ο τήσδ' αυτής έρως (ohne φανείς), 435 νοσούντενεγκείν, 436 f. Οιταίον λόφον - εκκλέψης έπος, 453 κέρδος εστίν ου καλόν, 477 ελληφε (für διήλθε), 486 στέργειν τε την γυναίκα, 526 εγώ δ' επών τέρματοία φράζω, 528 εκείνον αμμένει, 530 πορσω πόρτις ερήμα, 549 φως θάλλον (θάλλον oder θαλερόν schon Blaydes) άνθος, της δ' υπεχτρέπει πόδα, 551 της νεωτέρας δ' έρα, 555 άλκαίου ποτέ θηρός, 562 ος κάμ', απών πατρώος ήνίκ' ήν στόλος ξυν Ηρακλεϊ τε πρώτον εύνις εσπόμην, 566 χώ Ζηνός ευθύς όμμ' επιστρέψας, 568 διερροίζησε: Κένταυρος δ' ο θήρ, 576 ως έτούτιν' εισιδών, 578 ταύτ' εννοήσασ', 579 κείνου το δώρον, 581 εκείνος είπε, 595 διά τάχους δ' επέρχεται, 603 δώρημα τανδρί, της έμής έργον χερός, 611 κλύουμε, καιρίως κτέ., 620 f. τήνδ' εγώ σπεύδω τέχνην βέβαιον ούσαν, ού τι μη σφαλώ ποτε, 623 ών με λης (φής), 644 αλκαίος κόρος (schon Wecklein, s. 0.), 663 μη καιρού πέρα, 672 οίον, ήν φράσω υμίν, γυναίκες, θαυμανέλπιστον μαθεϊν, 716 φθείρει τα πάντα" κνωδάλου δε τούδε δή (τούδε δή schon Meineke) σφαγών διελθών εώς ή δι' αίματος πως ουχ όλεί τον άνδρα (Blaydes όλεί μόν άνδρα), 738 πρός γ' εμού κυκώμενον, 742 τελεσθήναι, γύναι, 743 delet, 746 f. αυτός δεδορκώς κου κατά γλώσσαν κλύων (ohne βαρείαν - πατρός), 755 ου νιν τα πρώτ' εσείδον, είδον άσμενος, 757 ίκετ' ώκύπους Λίχας, 767 f. χώς προς τέκτονος πλευραϊσιν αρτίκoλλoς ών προσπτύσσεται, 781 f. κοπή δε λευκών .. μέσου κρατος διαρραγέντος εκ πεσήματος, 821 ίδ' οιον, ώ παϊδες, προσέλαμψεν άφαρ, 825 τελλόμενος άροτος, αναπνοάν τελεϊν, 830 έτι ποτέ θανάτω πόνων έχοι λατρείαν; 835 πως όδ' άν έτ' άρο τον έτε. ρον, 840 φύνια δολιόμυθα δώρ' επιζέσαντα, δ' εχθομένα μοίρα, 856 οπω (μόχθοις άνακτ) αγακλειτών προσέμπλε (προσέμoλε τηit Meineke),

[ocr errors]

For 863 (τίς ήχή;), 866 ευφήμει· ηχεί τις ουκ εύσημον (im Nachtrag wird dazu bemerkt: » an ουκ εύσημον oder vielmelhr an ουκ εύφημον dachte auch K. Walter emend. in Soph. f. Lips. 1877 p. 22 f.), 873 καινά ποι' ημίν λέγεις, 878 τάλαιν' όλωλε; τίνι τρόπω κτε., 879 f. σχετλιώτατα ποτί πράξιν. - Είπε τω μόρω, [γύναι, ξυντρέχει (mit Wunder). – Αυτήν ] διπίστωσεν. - Τις θυμός (ή τίνες νόσοι) τάνδ'; αιχμά βέλεος κακού ξυνεϊλε; πως εμήσατο ποτί θανάτω θάνατον άνoυσα μούνα; Στονόεντος [εν] τομαίσιν σιδάρου. Επειδες μάναν τάνδ' ύβριν]; 893 έτεκεν έτεκε μέλαιναν α| νέορτος άδε νύμφα κτε. Die Verse 863 f. werden dem ersten, 865 - 7 dem zweiten, alle folgenden Chorika dieses Kommos dem Koryphaios Zugewiesen. 901 είδε κοιματήρια, 903 wird mit der Aenderung κρύψασ' εμαυτήν nach 914 gesetzt, 935 άκουσα (προσταχθείσα oder) φηλωθείσα τέρξειεν τάδε, 958 φρούδων, 960 χωρείν δόμον προλέγουσιν άσπετόν τι θραύσμα, 1003 παύλαν πόρρωθεν ίδοιμ' άν, 1014 ου ποτιτρέψει, 1019 συ δε σύλλαβ' εμοί (oder σύλλαβέ μου :) το γάρ όμμα εμπόδιον δι' εμού σώζειν, Schol. zu 1020 ούτε αυτόματος für ούτε διά στόματος, 1022 έστι μοι έκλυσιν εξανύσαι: τοιαύτα κτε., 1046 f. θερμά μοχθήσας εγώ και χερσί και νώτοισι και λόγω κακά, 1064 παις ετήτυμος πατρός, 1098 σκύλακα, δύσμαχον τέρας, 1100 δράκοντα.. φύλακα γης επ' εσχάτοις, 1108 κάν μηδ' έτ' έρπω, 1114 επείπερ είας, 1118 ου γαρ ου γνοίης αν οις, 1128 αλλ' άλλα μεν δή .. έρείς, 1131 τεράζων διά κακών έθέσπισας, 1132 ουδενός πρός οίκέτου, 1139 τους εκτός γάμους, 1144 delet, 1158 οποίου ποιος ών ανήρ καλεί, 1169 χρόνω χρησθέντι και παρόντι, 1176 και μη μανέντα, 1180 ελθών τoιάνδε, 1182 επεισφέρεις, 1203 ποιείπας; 1205 άλλου γόνος του, 1231 τον δ' ώδε παραφρονούντα τις .. φέρου; 1235 τις αν τοιαύτην μή .. νοσών, 1238 ου νεμεί τινα φθίνοντι μοίρας (Nauck νεμεί πατρός φθίνοντος ώρας), 1241 ως έoικε, και νόσος φράσει, 1243 ως ουχ έν τι τάπορείν έχω, 1250 σον δν (mit Heimsoeth) θεοίσιν ομνός (oder θεούς διομνύς) τούργον (τούργον mit Heimsoeth), 1256 αύτη τελεία, 1257 σοι τελεσθήναι τάδε. Nur 1270 f. sind unecht; in dem verloren gegangenen echten Schluss motivierte die Chorführerin das Abtreten des Chors wahrscheinlich mit der Aufforderung, der Deianira die Todtenklage anzuheben. - Der zweite Abschnitt »zur Würdigung der Trachinierinnen. Aufführungszeit des Stückes « tadelt die Verbindung des Hyl. los mit Jole durch die Verfügung des Herakles, weil sie einer mehr mechanischen Lösung gleiche, giebt eine Charakteristik der Personen und weist das Stück mit Dindorf der mittleren Epoche des Sophokleischen Schaffens zu und zwar, weil im zweiten Hippolytos des Euripides der Jole und der Liebe des Herakles zu ihr gedacht werde (545 ff.), der Zeit vor O1. 87, 4 (428). Der dritte Abschnitt » zur Biographie des Sophokles. Der Process des Jophona sucht eine schon früher vorgetragene Hypothese (vgl. Jahresbericht 1877 S. 225f.) besser zu begründen ohne besseren Erfolg zu haben. Nebenher werden noch Conjecturen zu anderen Stücken vorgebracht, κι Αi. 923 οίος ών οιους έχει,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

zu El. 1 στρατηγήσαντος Ελλήνων ποτέ, 28 ημάς οτρύνεις καυτός εν πρώτοισιν ών (mit Blaydes), 91 υπολήγη, 92 ήχη (für ήδη), 93 μογερών κοιτων, 944 ωφέλεια, πως απώσομαι, zu 0. C. 75 ίσχ', ώ ξέν', ώς νυν μη σφαλής του δαίμονος: επείπερ ει γενναίος ως ιδόντι μου, αυτού μέν' κτε., 495 εμοί μεν ουχ οδωτά, παιδε, λείπομαι, Zu Ant. 1183 γέροντες αστοί, zu Phil. 319 – 321 εγώ δε καυτός· οίδα συντυχών κάκη αμφοίν Ατρείδαιν, τη τΟδυσσέως βία, 526 ει δ' ουν δοχεί, πλέωμεν, 539 επίσχετον, σταθώμεν, 540 delet, 649 f. ώ μάλιστα, παι, κοιμώ· · ώστε πραύνειν πολύ, 661 ει δε μή θέμις -, 667f. παρέσται κάξετεύξασθαι βροτών, 759 f. ήκει γαρ αύτη και φθίνει πλάνοις πάλιν ως εξεπλήσθη διά χρόνου - Δύστηνε σύ, 896 f. εξέβης έπους - τάπορος τρέπειν λόγω, 934 ώμοι τάλας: όδ' ουδέ προσφωνεί μ' έτι, 983 στείχειν άμ', ούτοι μή βία στείλωσί σε, 1003 ξυλλάβετε ναύται, 1293 εγώ δ' απαυδώ, (και θεοί oder χοι θεοί oder vielmehr) θεοί δέ μοι ξυνίστορες, Zu fragm. 238 εκ των τοιούτων έκλυσιν χρηστών λαβείν, dann zu Aeschyl. Ag. 1094 μόρον φέρουσιν μαθείν, 1119 ου με λαμπρύνει λόγος, Schol. zu Sept. 65 του δέοντος [καιρού), endlich zu Eurip. fragm. 258 τούτο προσποιεί μέγα.

Kaibel vermuthet 336 άνευ τώνδ' ους στέγης άγεις έσω (durch τε - τε im folgenden Verse sollen die Satze ών ουδέν εισήκουσας und & δεί verbunden werden !), 338 κάρτ' επιστήμην, 1176 και μη αντιτείναντ' (αντιτείνοντ’ schon Blaydes) αμόν οξύναι στόμα und bemerkt zu 903: » Deianira geht Hyllos aus dem Wege, sie geht bei Seite dahin wo im Innern des Hauses Altäre stehen: denn ausser dem Zejz épxemos im Hofe gab es in abgelegenen Gemächern Altäre der xtýo!! und der naτρώοι θεοί«.

In meiner Besprechung sind ausser verschiedenen Erklärungen folgende Conjecturen vorgebracht: 80 f. εις τον ύστερον 1 χρόνον τον ένθεν βίοτον ευαίων' έχειν, 147 ηδοναίς άμοχθον εκφέρει βίον ες τούθ', έως κτέ., 175 ως δεμνίων εύδουσαν εκπηδάν, 313 scheint interpoliert, 382 εφηύρε, 549 τότε δ' υπεχτρέπει πόδα, 555 άρθμίου fiir αρχαίου, 576 μή τιν' εισιδών όπως, 716 f. κνωδάλου δε τούδε δή σφαγήν διελθών έως αίματοσταγή, 825 διόδοτος άροτος, 854 ούπω (θείαν βίαν) αγακλειτόν, 965 παιδός φορείον ως φίλου προκηδομένα, 1019 f. ή δι' εμού σωκεϊν 1st Dittographie zu ή κατ' εμάν ρόμαν, 1046 κου λόγω κακά, 1114 επεί παρείχεις oder επείπερ είχεις, 1118 εν οίς χλίειν προθυμεί, 1182 την άγαν, 1209 ιατηρα θανασίμων κακών.

Sophokles erklärt von F. W. Schneidewin. Sechstes Bändchen: Trachinierinnen. Fünfte Auflage besorgt von A. Nauck. Berlin 1880. 166 S. 8.

Nauck bietet eine Reihe zum Theil ansprechender Conjecturen. Ich erwühne 102 κρατιστεύων πανόπτα, 180 πρώτευαγγελων όκνου σε λύσω, 230 κατ' έργων πράξιν, 232 ώ φίλτατ' ειπών, 297 σφαλή πάλιν, 322f. τώρα λύσει γλώσσαν, 408 f. » Zwei reclit uberliissige und leere

[ocr errors]

Verse«, 456 εισήκουσαν fur oις είρηκας, 488 αριστεύων ανήρ, 595 διά τάχους ορμώμενον, 672 f. werden in den einen Vers άπαν (oder τοιγάρ) το συμβεβηκός οίον ήν φράσω verwandelt, 717 έως αίματορρόφος, 718 πως ουχί τον εμόν άνδρα, 825 πελάν für τελεϊν, 826 και τάδε Ζεύς, 850 άδ' αρχoμένα μοίρα, 1057 δύη für πέδη, 1064 κέκλησο für γενου μοι, 1067 λεωργών für τεκούσαν, 1077 σκέψαι θ' für σκέψαι δ', 1113 ει σφαλείσ' έσει, 1191 οισθ' όντεν Οίτη Ζηνός υψίστου πάγον, 1256 παύλα γαρ κακων ήδη πελάζει τώδε τάνδρι θέσφατος.

Moriz Schmidt, Textkritischer Beitrag zu den Trachinierinnen. Bulletin de l'acad. impériale d. sc. de St.-Pétersbourg. T. XXVI (1880) p. 172— 186.

Die kritischen Bemerkungen von M. Schmidt sind durch Hense's Studien veranlasst; einige davon verdienen Beachtung. Es sind folgende: 11 ένορχις ταύρος, 77 τούδε του χρόνου πέρι (vgl. oben S. 27), 145 χώροισιν, ου κάει νιν ου θάλπος, 364 και νυν ως δάμαρθ' έξων δόμους | πέμπει νιν ες τούσδ' ουκ κτε., 382 ής εκείνος ου μαθείν βλάστας έφώνει, 419 ής νυν (mit Heimsoeth) αγνοείς σποράς (mit Wecklein), 'όλην .. Ευρύτου κόρην άγειν, 434 ληρεϊν νοσούντος ανδρός, ουχί σώφρονος, 436 Οιταίων πάγον (so schon Blaydes), 547 ορώ.. πρόσω, οφθαλμών ανδρός ως υφαρπάζειν (soll heissen pan sich ziehend) φιλεί την δε φθίνουσαν, ως υπεκτρέπει πόδα, 608 μήθ' ιρόν έρκους.. σέλας, 714 τον γάρ βαφέντάτρακ

χώνπερ αν θίγη, φθείρει τα πάντα (oder πάνθ' ο) κνωδάλου τούδ' έκ ποτε σφαγών ανελθών έως αίματος μέλας mit Tilgung von 718, 781 κρατός δε.. μέσου, ομού διασπαρέντος αίματος θολού, 1020 σύλλαβέ μου: σε γαρ οίμαι καν πλέον και δύο όμου σωκεϊν, 1132 αυτή προς αυτής (καιρίαν πεπληγμένη), 1139 τους εγγύς γάμους.

196 τα γάρ ποθείν' E. Thomas Schedae criticae in Senecam rhetor. sel. Berol. 1880 p. 51.

Ebd. τα γάρ φίλων έκαστος εκμαθείν ποθών cl. Εur. Ηel. 763 (ποθών fir θέλων schon Nauck), 757 έχετ' ού κενός Λίχας, 1157 άκουε τουμόν F. W. Schmidt Beitr. Zur Kritik der gr. Erotiker Neu- Strelitz 1880 S. 21, S. 4, S. 31.

526 εγώ δε μαστηρ μεν οία φράζω (wich hab' erforscht nur, was jetzt ich schildrea) Julius Golisch Jahrb. f. class. Philol. 1880 S. 688.

τον.

.

Philoktetes.

[ocr errors]

51 σπουδαίον für γενναίον (ebenso O. K. 76), 758 διά χρόνου πλάθει δ' ίσως, 782 αλλ', ώ τέκνον, δέδοικα μη ατελής τύχη, 799 f. σε δ' ανακαλούμαι, τέκνον· αλλά συλλαβών έμπρησον, ώ γενναίε, 852 οίσθα γαρ ως ουκ αυδω μη ταν αυτήν γνώμεν ίσχων, 1119 έφες αράν, 1163 μαλάσσου für πέλασσον, 1288 πώς είπας; ουκούν δεύτερον, 1449 f. μή νυν χρόνιου μέλλετε πράσσειν πλούν· καιρός όδ' ουρος (fehlerhaft!) επείγει γάρ κατά

Jahresbericht für Alterthumswissenschaft XXVI. (1881. I.)

3

πρύμνην Metzger B1. f. d. bayer. Gymn. - und Real - Schulwesen XVI S. 359 f.

119 αυτός καγαθός κεκλή' ανήρ, 128 delet, 412 ουκ ήν έτι ζώς, 668 κατ' επεύξασθαι, 699 εί τι συμπέσοι (schon M. Seyfert), 731 καπόπληκτος ως έχεις; 835 οράς, εύδει (ebenso habe ich in meiner Ausgabe geschrieben), 867 σύ τ' ελπίδων (-nec graecae neque illius linguae proprium est articulum addere vocativoa: echte Machtsprüche! Utinam bonus essem grammaticus: vgl. Kruger I 45, 2, 8), 894 το τοι σύνηθες ορθώσει με, παί, 921 αληθώς (wer denkt nicht an αληθώς ? Jeder aber wird sich hüten so zu schreiben, der die Beispiele, welche z. B. Krüger I 61, 8, 3 giebt, kennt), 1048 νύν δ' ενός καιρός λόγου (so habe ich langst Vorgeschlagen), 1061 το σον κέρας (!), 1085 συνέσσει, 1135 άρ' εσσει, 1188 τί έτ' εν βίω Ηerwerden Revue de Philol. IV p. 154-156.

425 και στερκτός γόνος Rudolf Lohbach Jahrb. f. class. Philol. 1880 S. 688.

580 f. ουκ οίδ' εγώ τι φησί: δεί δ' αυτόν λέγειν σαφώς και χρήζει, 1254 δεξιάν δράς εμήν oder τήνδε δεξιάν δράς A. Nauck (s. oben S. 4).

800 τη Λημνίω τόνδ' ανακαλούμενον (ανακαλούμενον schon Meineke) πυρί Blaydes Ausg. der Lysistr. 1880.

Fragmente. 323 πομονήν προσθή φέρων, 862 και θέσθαι καλώς (das regierende Verbum ging voraus) A. Nauck a. 0.

355 τούργον ως έχει (oder ως λέγω) σαφώς Blaydes Ausg. der Lysistr. 1880.

362, 3 οργώντα γηρας λαμβάνει σφ(λαμβάνει σφmit Herwerden) Αιγύπτιον F. W. Schmidt (s. oben S. 33).

614 το γαρ γυναιξίν αισχρών συγγυναίκα δεί στέγειν Paul Schröder Jahrb. f. class. Philol. 1880 S. 408.

Euripides. Wilhelm Meyer, Die Urbinatische Sammlung von Spruchversen des Menander Euripides und Anderer. Abhandl. der königl. bayer. Akademie der Wissenschaften I. KI. Bd. XV Abth. 2 (1880) S. 397-449.

Lud. Tachau, De enuntiatorum finalium apud Euripidem ratione atque usu. Diss. von Göttingen 1880. 74 S. 8.

Tragedie d'Euripide volgarizzate da Giuseppe de Spuches. Palermo 1880. ΧΙV, 496 S. 8.

W. Meyer bespricht in der Einleitung die bisher unter dem Titel »Γνώμαι μονόστιχοι des Menander« verifentlichten Spruchsammlungen,

« PreviousContinue »