Page images
PDF
EPUB

DE ILII EXCIDIO,

EX JOSEPHO SCALIGERO,

DE EMENDATIONE TEMPORUM LIB. V.

Po

POSTREMOS annos Mythici temporis veteres Scriptores certatim definire voluerunt, quod sint memoriæ scriptorum proximi, ut scribit Censorinus. Sed quare ipse eos deducat ab Inachi regno ad primam Olympiadem, non autem a capto Ilio, ut reliqui, causam non capio. Non potest dici quam variis judiciis lis ventilata sit. Et quidem omnium sententias in medium afferre ambitiosum est. Neque enim errores alienos triumphanius, sed quantum potest fieri tollimus. Ea igitur est Tetræteridis Græcæ commoditas, ut ex die mensis sciatur quota sit Prytania, modo constet quotus sit annus Tetræteridis. Contra, datis diebus mensis et Prytanias, deprehenditur, quotus sit annus Tetræteridis. Ut in Decreto Atheniensium in gratiam Zenonis : 'ΕπΑρρενίδου άρχοντος, επί της Ακαμαντίδος πέμπτης πρυτανείας, Μαιμακτηριώνος» δεκάτη υστέρα, τρίτη και είκοστή της πρυτανείας. Ut vicesima mensis Mæmacterionis popularis sit vicesima tertia Prytanias, hoc non potest contingere nisi anno primo Tetræteridis. Tunc enim XXVII. Pyanepsionis est novilunium. Ideo xx. Mæmacterionis est xx111. Prytanjas, quare audacter possumus dicere, illud decretum datum fuisse anno primo Tetræteridis Atticæ. Quod si quota esset Tetræteris periodi Atticæ sciremus, et diem verum in Kalendario Juliano dare possemus. Itaque videmus quæ sit utilitas anni Attici et Olympici ad notationem temporum in rebus Græciæ. Quare ignoratio istius formæ non solum huic sæculo, sed et priscis temporibus nocebat. Ex doctrina primi libri scimus Neomenias anni Græci popularis pervagari mensem integrum in forma Juliana. Hecatombæon, verbi gratia, aliquando incidit in x. Julii, aliquando in vi. Augusti. Igitur sidus quod vespere Neomeniæ Hecatombæonis oritur, in primo anno periodi Atticæ, non orietur in eadem Neomenia, quando Hecatombæon erit in vi. Augusti. Propterea Parapegmata ab artificibus proposita erant, ne vulgus in eadem Neomedia semper idem sidus oriri aut occidere putaret. Quod tamen vulgus negligebat adeo ut quidam dux apud Polybium, cum ad ortum, aut occasum Pleiadum (non memini utrum fuerit) condixissct, non venit ad constitutum. Falsus nimirum desultorio mensium situ; quem non consideraverat. Duæ igitur de capto Ilio generaliter sunt sententiæ. Quidam enim multis annis supra quadringentos ante primam Olympiadem ponunt. Alii præter quadringentos, octo, septem, sex, et quinque tantum ponunt. Horum tantum nobis habenda ratio, et quidem inter eos eorum, qui Attica scripserunt: quorum unus consensus est in mense et die mensis. Omnes enim Orpyn. deôvos ógaón Olivovtos hoc contigisse dicunt. In annis Tetræteridis variant. Vulgus solet dividere mensem lunarem in novilunium, septimam lunam, plenilunium, et septimam a fine : quas divisiones quadrantes lanæ vocant: aliter vocant primam, septimam, quintamdecimam, vicesimam secundam. Greci φεγγάριον, διχόμηνον, πανσέληνον, διχόμηνιν υστέpæv. Hæ quatuor lunaris mensis divisiones sunt in vicesima tertia, sive ογδόη φθίνοντος Θαργηλιώνος.

Primo quippe anno Tetræteridos, vicesima tertia Thargelionos est prima luna, in secundo anno est septima, in tertio est plenilunium, in quarto est vicesima secunda. Rursus in vicesima tertia Thargelionos anni primi, luna occidit statim vespere. In anno secundo, occidit media nocte. In anno tertio, per totam noctem lucet. In quarto, oritur a media nocte. Qui igitur 408. annis ante primam Olympiadem captum Ilion volunt, necessario anno tertio Tetræteridos hoc contigisse volunt. Nam 408. anni retro putati desinunt in 49. annum periodi Olympicæ, siquidem fingimus retro semper eam periodum obtinuisse. Erat igitur II. annus desinens periodi Atticæ. Semper enim deducendi sunt 38. anni de periodo Olympica, ut habeas periodum Atticam : aut contra, adjiciendi. Non enim refert utro modo experiare. Ergo' plenilunio hoc contigit. Et sane quosdam de vetustioribus idem sensisse scribit Clemens: Και τινες των τα 'Αττικά συγγραψαμένων, ογδόη φθίνοντος (Θαργηλιώνος) βασιλεύοντας το τελευταίον έτος Μενεσθέως, πληθυούσης σελήνης. Qui annos 407. ponunt a capto Ilio ad primam Olympiadem, hi omnino censent captum luna vicesima secunda. Auctor enim της μικράς Ιλιάδος ita scribit: Νυξ μεν έην μεσάτα, λαμπρα δε επέτελλε σελάνα. Εx hoc versiculo Clemens nititur confirmare eorum sententiam qui volunt plenilunio την άλωσιν 'Ιλίου contigisse. Sed pace eruditissimi scriptoris &Tité dew non significat Lucere, quod ipse aliad agens putat, sed Oriri, et Incipere apparere. In idiotismo Hispanico elegantissime dicitur Assomar: Latine, Existere. Euripides Hecuba Μεσονύκτιος αλλύμαν. Ibi Scholion vetus apud Fulvium Ursinum: Καλλισθένης εν δευτέρα των Ελληνικών ούτω γράφει: εάλω δε η Τροία θαργηλιώνος μηνός, ως μέν τινες ιστορικών ογδόη ισταμένου, ως δε και την μικρών Ιλιάδα, ογδόη φθίνοντος. Διορίζει γαρ αυτός την άλωσιν, φάσκων συμβήναι τότε την κατάληψιν, ηνίκα Νυξ μεν έην μεσάτα, λαμπρα δε επέτελλε σελήνη. μησονύκτιος δε μόνον τη ογδόη φθίνοντος ανατέλλει. αλλά μεν ου συμπεφώνηκεν Ευριπίδης, ως ομολογουμένης της δόξης: Λυσίμαχος δέ φησιν Δημοφώντος Αθήνησι βασιλεύοντος έτους τετάρτου, Θαργηλιώνος ισταμένου δωδεκάτη. Qui annos 406. ut apud Eusebium, assignant, ii primo anno sequentis Tetræteridis, hoc est, 13. periodi, captum Ilion omnino volunt, hoc est, nocte illuni. Sed nemo veterum noctem illunem fuisse prodit. Itaque audiendi non sunt. Postremo qui 405. annos putant, ii septima luna accidisse volunt, anno Tetræteridis sequentis secundo, periodi 14. Virgilius:

Et jam Argiva phalanx instructis navibus ibat

A Tenedo, tacitæ per amica silentia lunæ. Servius : 'Septima luna capta est Troja, cujus simulacrum apud Argos constitutum. Hinc est quod dicit: Oblati per

lunam.' Doctissimus Politianus hic hariolatur præter solitum, de silentio lunæ. Constat igitur omnibus de tempore anni, non de anno. Nam fine veris Ilion captum volunt, paulo ante solstitium. Quod et Virgilius secutus est :

Vix prima inceperat æstas, Et pater Æneas dare ventis vela jubebat. De anno vero non convenit. Atqui doctissimi inter eos, qui hæc disquisiverunt, intervallum a capto Ilio ad primam Olympiadem definiunt annorum 407. præcise, Ephorus, Callisthenes, Damastes, Phylarchos, Canones Eratosthenis, quibus multum tribuit Dionysius Halicarnassensis. Quare Diodorus omnium accuratissimus ait annum primum Olympiadis 94. desinentem, hoc est, annum 373. a primo Olympico ludicro, esse όγδοηκοστόν προς τους επτακοσίοις μετά την Troics änwriv. Deductis igitur 373. de 780. remanent anni 407. Intervallum a capto Ilio ad 95. Olympiadem ineuntem. Contigit igitur casus anno tertio tertiæ Tetræteridos Atticæ, hoc est, anno 11. periodi Atticæ, plenilunio. Neomenia Thargelionos 31. Mai. Vicesima tertia Thargelionos in 22. Junii. Supererant ad caput anni sequentis 37. dies : quorum 16. ad troras begivàs, id est 8. Julii exclusive. Et proinde 21. erant nepottai yépas, ad caput anni sequentis, ut habes libro primo, in Tabula Neomeniarum Atticarum. Sed Dionysius Halicarnassensis dicit fuisse viginti tantum Tepitta's, 17. autem ad oporas. Intelligit ergo inclusive. Includit enim 8. Julii in illum numerum. Quod et Plutarchum facere animadvertimus, qui pro τριάκοντα dicit τριακοστόν, et contra εκατοστών pro έκατον. Νeque ille solum, sed et alii Græci. Incidit igitur ille annus in 3531. periodi Julianæ. Annus autem primus Iphiti incidit in anuum 3938. periodi Julianæ. Differentia, anni 407. quod erat propositum. Notabis autem in tabula Neomeniarum Atticarum, libro primo, περιττας ημέρας pertinere non ad eum annum; cui appositæ sunt, sed ad sequentem. Exemplum in primo anno periodi annotatur nepottò nulla. Hoc significat, a fine antecedentis, qui erat ultimus periodi, ad initium primi anni, nullam esse repittiv spégav. Rursus secundo anno appositæ sunt 27. nepottai, hoc est, a fine primi, ad initium secundi, sunt 27. tepottab. Proinde anno 12. nepittai 21, attributæ significant, a fine anni 11. ad initium 12. fuisse Aegittàs quepas 21. quas tamen Dionysius 15. tantum censet, excludens nimirum 8. Julii ab illis. Rursus cum dicimus plenilunium fuisse, intelligimus secundum usum periodi Attice, et at Dionysius ait, ώσπερ νύν οι Αθηναίοι τους χρόνους ayouts, quod prudentissime ab eo dictum. Periodus enim Attica accommodabat novilunia Tetræteridum sæculo Iphiti, facta erat lunæ agoñynois harum 32. A sæculo autem Iphiti ad Dionysium Halicarnassensem, et Augustum, bidui solidi. Quare erraret qui ad lunæ rationes hæc exigere vellet. Captum igitur est llion anno periodi Julianæ 3531. Junii 22. Anno mundi 2767. Didymonos quarta decima. Character Zygonos 1. 9. 35. Octobr. v. Anno Judaico 2578. Tamuz 14. cujus character 3. 14. 910. atque hic est verus annus et dies capti Ilii. Nam, ut diximus, 25. Thargelionis, in anno tertio Tetræteridos habet plenilunium. In hoc anno Tamuz et Didymon concurrebant. Epocha igitur, quæ annos 407. absolutos ponit ante primam Olympiadem, est ex sententia Eratosthenis. Vocetur Eratosthenea. Ea omnium est certissima. In libro primo cum ageremus de Periodo Attica, nos contulimus casum Hii in 408. annum ante primam Olympiadem. Sed hæc opinio de 407. annis longe certior. Ex his eruditus Lector potest advertere quanta utilitas sit in anni Attici doctrina, et quam longe fallantur qui menses Atheniensium populares ad lunæ rationes revocant, et Neomeniam Hæcatombeonis in Junio ut plurimum statuunt. De variis circa hunc casum veterum sententiis adducam verba Clementis Alexandrini. Κατά δε το οκτωκαιδέκατον έτος της 'Αγαμέμνονος βασιλείας "Ιλιον εάλω, Δημοφώντος του Θησέως βασιλεύοντoς Αθήνησι το πρώτο έτει, θαργηλιώνος μηνός δευτέρα επί δέκα, ως φησι Διονύσιος ο Αργείος. Αιγίας δε και Δηρκύλος εν τη τρίτη, μηνός Πανέμου ογδόη φθίνοντος, 'Ελλανίκος δε δωδεκάτη θαργηλιώνος horós, &c. Nos Atticos veriora protulisse putamus, Dagγηλιώνος τη ογδόη φθίνοντος. .

« PreviousContinue »