Page images
PDF
EPUB

ROM. xiii, .

: Hari fuxo ežovorass utepe youeais utolacotote. Omnis Anima Poteftatibus sublimioribus suhdita fit. CONVENIMUS hodierno die, Fratres in

Christo Reverendi, Verbum Dei, dicturus ego, Vos audituri ; quod contra decuit fortasse ab uno aliquo e venerando hoc compresbyterorum cætu dici, a me audiri. Verum cum id muneris mihi, a viro optimo graviffimoque demandatum, ftatuiffem non defugere; nihil potius faciendum duxi, quam ut officia civium erga principes, quae tenus ea facris literis tradita funt ac defcripta, vobis exponerem. Ecquis enim in theologia, qua mores spectat, locus feracior atque uberior? Ēcquod officii genus honestius fanctiusve ? Ecquod argumentum dicendi, auribus Christianis dignius, aut acceptius ? quodque cum majori vel reipublicæ, vel Ecclefiæ emolumento tractari poffit? His præfertim temporibus, quibus opiniones de regum poteftate per vim coercenda paffim in vul. gus fpargi, paffim ab imperitis arripi videmus ; ita ut, fi revivisceret denuo Paulus, non minori nunc ftudio a nobis, ut opinor, contenderet, quam quo olim Romanis preceperit, ut Omnis anima foteftatibus fublimioribus fubdita fit.

Principes observare, colere, vereri; iisque justa imperantibus omnino parere, injusta præcipien. tibus non repugnare ; hæc erant, quæ inter præcipua doctrinæ Christianæ Capita, quæ quidem vitæ bene agendæ infervirent, discipulis suis tra.

diffe constat primos evangelii doctores : idque variis ac gravibus de caufis ; adductos fcilicet, partim argumenti ipfius pondere atque utilitate, partim præfenfione quadam jam tum impendentium inalorum, quibus, vel jubente, vel annuente magistratu, affligendi efsent Christiani; quibusque ne nimium obniterentur, ne obfifterent, Apofto. licis istiusmodi monitis, tanquam fræno aliquo, erant inature cohibendi.

Inter eos, qui Christianæ fe addixerant discipo linæ, non defuere quidam, gente Judæi, qui palam profiterentur, imagiftratibus Ethnicis nihil quicquam juris effe in populum Dei. Nonnullorum etiam in mentibus infederat prava quædam de libertate evangelica opinio, cujus vi ac virtute eximi se plane putabant ab omni imperio humano. His erroribus occurrendum erat; ftrenue autem totisqne viribus propulfandæ, quæ Christiano nomini haud merito impingebantur calumniæ, ob excitatas aliquando iis in locis, ubi Chrifti doctrina tum fpargi cæperat, turbas atque feditiones. Intererat, inquam, religionis Christianæ, has maculis, quibus aspergi videretur, elui penitus; has etiam opiniones, utcunque ineptas, ne forte radices altius agerent, ex hominum animis evelli. Mirandum itaque non eft, fi, in hac re multam operam infumerent apoftoli; præcipue Petrus, Paulusque, quos ipfos violati aliquando erga ma gistratum officii reos esse constabat. Hic quippe summum Pontificem (ipfum Reipublicæ Judaicæ, qua per Romanos licuit, moderatorem jam tum de Tribunali jus populo dicentem, convitio incefferat; Ille fummi Pontificis famulo, qui prehendendi Chrifti caufa una cum cæteris a domino

missus «miffüs eft, vim apertam intulerat, auremque gladio amputarat. Cr dibile eft, hos apostolorum principes, quod perperam ab illis factum effet ne forte in exemplum traheretur, præceptis suis fedulo caville ; tanto que vehementius aliis fuafiffe, ne magiftratibus non obtemperarent, quanto ipfi ea in re infignius peccaffent.

Utcunque hæc fint, id fane liquet, quæ ad hoc officü genus pertinent præcepta, non fine impetu quodam atque ardore animi ab iis proferri. Pauli præsertim, fi quando hoc in argumento versetur, altius quodammodo infurgit atque fe erigit vox; Omnis, inquit, “ A nima poteftatibus fublimiori“ bus subdita fit :” Eodemque plane vigore, codem fpiritu, a primo ufque ad octavum hujusce capitis verficulum decurrit, eadem quafi apostolicæ auctoritatis fiducia fe effert atque sustentát ipfius oratio. « Non eft enim poteftas, ait, nifi

a Deo ; quæ autem funt, a Deo ordinata funt. “ Itaque qui refiftit poteftati, Dei ordinationi re** fiftit : Quiautem refiftunt, ipfi fibi damnationem “ acquirunt. Nam principes non funt timori “ boni operis fed mali: Vis autem non timere & poteftatem ? Bonum fac, et habebis laudem ex « illa : Dei enim minister est tibi in bonum. Si **: autem malum feceris, time ; non enim fine « causa gladium portat : Dei enim minister eft,

vindex in iram, ei qui malum agit. Ideo neof ceffitate fubditi estote; non folum propter iram, « fed etiam propter confcientiam. Ideo enim et “ tributa præstatis; miniftri enim Dei funt, in whoc ipsum fervientes. Reddite ergo omnibus u debita ; cui tributum, tributum ; cui vectigal,

“ vectigal;

“ vectigal ; cui timorem, timorem ; cui honorem, « honorem."

Hæc ut, fuis locis difpofita ac digesta, ordine quodam aptius explicentur ; dispiciamus, primo, Quanam fint illæ Poteftate: Sublimiores, quibus hic parendum esse edicitur ; deinde, Quatenus iis, ex mente Pauli, fubdi oporteat; poftea, Quibus ad id adigi Rationibus nos velit apoftolus ; poftremum, ad quos hæc præcepta pertineant.

Sententiam Pauli, his capitibus conclusam, ex ipso Paulo potiffimum eliciemus; additis insuper, quæ in eandem rem poftea differuit Petrus ea, uti videtur, ratione, ut, fiquid his Pauli verbis subeffe videretur duovonlov (quod tamen vix fimplici quispiam ac sincera mente præditus dixerit) id ipfe et distinctius efferret, et fufius exponeret, et fortius inculcaret. Sentio quam hæc exiliter et jejune neceffe fit a me dici : Istiusmodi enim sunt, quibus ubertas orationis adhiberi vix poteft ; quæque fatis ornare ac splendide tractari videntur, fi modo ita ea doceri contigerit, ut liquido poflint intelligi.

I. Ut itaque fenfim, et quibusdam quafi gradibus, ad apoftoli sententiam perveniatur, id primo fixum ratumque fit, quod de souriais varige xouoase hic dicitur, potestatem « in concerto, non in abAtracto sumptam (uti loquuntur scolastici) specy tare; ad eos quippe, qui cum imperio aliis præsunt, non ad ipfum imperii jus referri. “ Omnis anima « poteftatibus fublimioribus subdita fit,” id eft, jis qui legitima potestate sunt præditi, quique deinceps principes, et ministri dei in bonum, et fcelerum Vindices in iram dicuntur ; quibusque

tributum

« PreviousContinue »