Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

T

tributum redit vult apostolus, vectigal pendi. Mutua hæc fuht regum civiumque; hinc, inde, ollīcia, quæ perfonis ita usquequaque aptantur er congruunt, ut in rem ipfain, a persona divullim, cadere non poffint." Petrus itaque certiilinius Pauli intečpres, ita hujuisce precepti' vim atque fententiam aperit,' it nullum dubitationi' locuin relinquat : Subditi, inqui, estote-live regi, "quafi præcellenti, live ducibus, tanquam ab co

S

[ocr errors]

Quæ quidem Petri verba Paulinæ orationi, fi cui forte Tubobfcura videatur, alia etiain ex parte lucem affundent. Satis enim declarant, quod hic præcipitur a Paolo, non ad illum modo pertinere, qui in fummo imperii faftigio collocatus eft, fed adduces ab eo missos, ad 'magaistratus infra politos, qui illius vices gerunt, illius mandata éxea quuntur, ultra debere extendi. fatenduin elt, vreestyoav, quæ dicitur, soiav, potestatem, qua nulla eft superior, præcipue defignare ; eainque vocem regi quafi propriam a petro tributam effe ; βασιλει, inquit, ως υπερε χονλι. Cum vero eandem Paulus, laxiori sensu fumptam, alibi ufurparit, ube fcilicer preces fundendas urig Batirewo, a obertar' v vreçoxu ovžav dixerit; latius patere constat hu. jusce vocabuli vim, omnesque omnium magistratuum ordines ambitu fuo comprehendere Sive itaque Pauli verba recte expendimus, live rem ipsam a petro explicatam refpicimus, certum est, vtisexsoas tšuosas ad eos, qui summa rerum potiuntur, ininime arctari... *** Quod fi ita est, hæc minorum quasi gentium magistratibus conveniant, id etiam inde fequi par ** Vol. II. :

& D d ni : * eft

[ocr errors]

eft; apoftolum hic loci, regum ipforum auctoritatem tueri, non qua leges ferendi, fed qua jam latas administrandi iis commiffa eft cura. Utcunque fcilicet poteftates hæ fublimiores, tum cum in legibus condendis occupatæ sunt, potiffimum emineant, id tamen muneris monita apoftoli vix refpiciunt: De iis rerumpublicarum hic agitur rectoribus, qui, ne sapienter consulta, temere fint violata, profpiciunt, qui cives in officio continent, qui juftitiæ habenas temperant, qui suum cuique tribuunt,bonis favent,in improbos gladium itringunt. Hæc quidem juris, non conditorem, i fed administrum indicant ; qualem etiam petrus, iisdem pene atque Paulus verbis descripfit; mifai fum, scilicet, “ ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum.

Quibus vero magiftratibus, ex apoftoli præcepto, parendum fit, hinc demum clarius patebit, fi qui, qualefque fuerint, eo fere tempore, Romæ, ac gentium domini, nobiscum reputemus ; ad illos enim, cum quidem Romanis fcriberet a posto. lus, animum præcipue intenderit neceffe eft. Erant autem, qui tum rerum potiti funt, moribus perditiffimis, totaque vitæ ratione ab omni vi:tute alieni; erant inanium superstitionum commentis innutriti, ac cultui idolorum dediti ; non modo fuæ religioni impenfe favebant, fed et Christianamn, odio ac ludibrio femper habitam, supliciis aliquando coercebant : His tamen Paulus Romanos, * non folum propter iram, fed etiam o propter confcientiam fübdi” jubet ; illustre 10bis documentum exhibens, ne ex principum ant moribus, aut religione, aut ex co quo in nos sunt animo, noftri erga illos officü rationcm modum

que

que æstimemus. Quanto quidem magis confentientem nobiscum omni in re principem habemus, tanto nobis ille dilectior, tanto nos alacriori in illum studio futuri fumus. Hæc tamen charitatis sunt vincula, non officii : quod unum semper idemque prestat, five allubefcat, five minus placeat ; quodque vir bonus ab honeftate semper ducet, voluptate autem sua, vel commodis valde renuet metiri.

II. Descripta hactenus sunt quæ definiendis dignofcendisque potestatibus fublimioribus fatis inferviant: videamus porro, Quatenus iisdem, ex mente Pauli, subdi oporteat.

Quicquid pertinent ad obfequii jus illud, quo tenemur erga principes, duobus fere præceptis absolvitur : Ut, fi quid ab iis juste fancteque de. cernitur, id alacri mente excquamur; fiquid e contra iinperatum est, cui parere fit nefas, ita tamen eorum juffa detrectemus, ut auctoritatem interim vereamur, et quicquid inde damni aut imcommodi in nos redundarit, id leniter et sum. misse feramus.

Quæ primo præceptionis genere continentur, fic enuntiat apostolus; Redite omnibus debita ; cui Tributum debetis scilicet,]Tributum reddit]; cui Vectigal, Vectigali cui Timorem, Timorim ; cui Honorem, Honorem. Tributi atque Vectigalis nomine venit,quicquid e re cujuspiam privata defumptum in commune Ærarium defertur, quicquid aut in bellorum fumptus, aut in domesticos reipublicæ usus, quicquid demum ad sustentandam principis ipfius dignitatem atque fplendorem par eft fuppeditari. Timores atque Honoris debita

Dd 2

tum

[ocr errors]

tum rite perfolvimus ; cum invigilantes commodis noftris rerum publicarum cuftodes omni, quo decet, animi culiu profequimur? cumque reverentiam, mente conceptam, omnibus amoris'et obfequii indiciis palam facimus : cum eos, fummi omnium gubernatoris numine imperio pofitos tanquam divinæ poteftatis expreffas quasdam imagines sufpicinius ac veneramur: cum, ut bene ab iis coepta profpere cedant, et vovemus ex animo, et omni opera noftra atque confilio, fi ita expedit, connitimur, et fulis affidue precibus deụm oramus:cum in scrutandis imperii Arcanis, cum in erratis, fi qua forte humanitus acciderint acriterculpandis in captandis sparger difque obtreclatorum, rumoribus, non sumus occupati; cum denique regum apud patres, apud populum, apud cives, apud exteros, exiftimationi pie consulimus ; cum nihil de iis minus honorificum, nihil, quod dignitatem eoru m lædat, aut decimus aut fentimus.

Quod fi forte tales fint, quos ex animo colere ac diligere ron poffumus; fi nec pietate'erga'deum, nec charitate ac benevolentia .erga homines exceilant ; fi vitiis suis, si libidinibus indulgeant; fi comissis fibi moderandi ac regendi populi habenis, tanquam imperiti aurigæ, laxius utantur ; fi malos cives honoribus cumulent, divitiis augeant, bonis ita non faveant, ut adversentur sæpius, ut damna inferant, ut periculum creent : tum demum ex altero illo, quem diximus, officii fonte haurienda funt ea Chriftianæ mansuetudinis ac patientiæ documenta, quibus, quafi afpergine aliqua, omnes aeftuanuis animi nostri impetus reftingui poffint atque fcuari, Nam “qui reliftit poteftati, Dei

“ ordina

« ordinationi refiftit; qui autem refiftunt, ipli 6'libi damnationem acquirunt."

Sunt, qui nihil non agunt, ut apoftolici hujusee effati vim minuant atque infringant. Id itaqức "temere affirmant, Quod hic edicitur, eos tantum reipublicæ rectores spectáre qui demandatum fibi à populo munus prosus 'explent, “ qui non funt *s timori boni operis, fed mali qui Dei miniftri funt in bonum, et vindices in iram ; in hoc impfum fervientes :" qui autem ita in imperio verfàntur, ut officüs fuis non respondeant, qui fontes haud puniunt, bene merentibus infenfi funt; is, præcepti hujusce vi, obedientiam non effe præItandam. Sed hæc certe a mente Pauli atque a rei veritate multum abhorrent. Nisi enim ad 'malos principes pertingat apostoli præceptum ; ipfàs illas voas išsoias, de quibus mentio hic facta est, eos, fcilicit, qui tunc temporis res romanas moderebantur, ambitu fuo non includet. Fuerit ille, quifquis tunc clavum reipublicæ tenuit, feu **Caligula, feu Claudius, feu Nero ; certe æquis bonifque principibus annumerari non potest. Vel itaque ad hunc referenda funt apoftoli verba ; vel id prorsus dicendun, Christianis tunc Romæ degentibus 'de obfequii jure ea fcribi ab apoitolo, quæ ad ipfum rerum Romanarum doininum haudquaquam pertinerent: Quo quid fingi poffit absurdius? Sin vero pertineant ; ita certe pertinent, ut inuant ei non effe onnio parendum. Qui enim magiftratibus folummodo justis probifque obtemperare nos jubet, injuftis atque improbis ne obtemperemus, fatis monet : Quo genere moniti quid ad permifcendas res humanas accomodatius ? quid ab apostoli instituto, aut a lima

plicitate

« PreviousContinue »