Page images
PDF
EPUB

γευστικών αισθητήριον. σημείον δε το μήτε κατάξηρον ούσαν 5 την γλώτταν αισθάνεσθαι μήτε λίαν υγράν: αύτη γαρ αφη γίνεται του πρώτου υγρού, ώσπερ όταν προγευματίσας τις ισχυρού χυμού γεύηται ετέρου και οίον τους κάμνουσι πικρά

πάντα φαίνεται δια το τη γλώττη πλήρει τοιαύτης υγρό$ 5 τητος αισθάνεσθαι. τα δ' είδη των χυμών, ώσπερ και επί το

των χρωμάτων, απλά μεν ταναντία, το γλυκό και το πικρόν, έχόμενα δε του μεν το λιπαρόν, του δε το αλμυρόν: μεταξύ δε τούτων τό τε δριμύ και το αυστηρόν και στρυφνόν και οξύ σχεδόν γαρ αύται δοκούσιν είναι διαφοραι χυμών. ώστε το γευστικόν έστι το δυνάμει τοιούτον, γευστόν δε το 15

ποιητικών εντελεχεία αυτού. SI ΧΙ. Περί δε του απτού και αφής και αυτός λόγος. ει γαρ

η αφή μη μία εστίν αίσθησις αλλά πλείους, αναγκαίον και τα απτα αισθητα πλείω είναι. έχει δ' απορίαν πότερον πλείους εισίν ή μία, και τι το αισθητήριον το του απτού απτικόν, 20 πότερον η σαρξ και εν τοις άλλοις το ανάλογον, ή ού, αλλά

τούτο μέν έστι το μεταξύ, το δε πρώτον αισθητήριον άλλο τι 8 2 έστιν εντός. πασά τε γαρ αίσθησις μιάς εναντιώσεως είναι

δοκεί, οίον όψις λευκού και μέλανος και ακοή οξέος και βαρέος και γευσις πικρού και γλυκέoς: εν δε τω απτη 25 πολλαι ένεισιν εναντιώσεις, θερμόν ψυχρόν, ξηρών υγρόν, σκληρόν μαλακόν, και των άλλων όσα τοιαύτα. έχει δε τινα λύσιν πρός γε ταύτην την απορίαν, ότι και επί των

8. χυμού om. Ε.

και περί αφής ETy Tor.

17. άπτικού ESTUVXy, απτού W.

26. εισίν STUVX.

20. απτου απτικόν]

without being moistened in itself. This is confirmed by the fact that the tongue has no sense of taste when it is either very dry or very moist: for in this latter case, it is the moisture with which the tongue has been previously imbued that is touched, rather than the flavour applied to it that is tasted. The case, in fact, is just like what happens when one, after having tasted beforehand some strong flavour, proceeds to taste some other substance, or to the way in which everything seems bitter to the sick because the tongue with which they taste is filled with flavour of this bitter character.

The specific kinds of flavours are, as in the case of colours, firstly, simple opposites, viz. the sweet and bitter : secondly, the flavours allied to each of these—i.e. the oily and the saltish : thirdly, the flavours intermediate between these, viz. the pungent, the rough, the astringent and the piquant : these being in fact the different flavours which are generally recognised. Thus then the faculty of taste is that which is potentially of this character: the object of taste is that which makes it actually so.

CHAPTER XI.

Touch and its object may be considered in the same way. Thus if touch be not one single sense but a variety of senses, the objects of touch must be also several. And it is in fact a question whether the sense of touch includes several senses or whether it is one sense only, as also what is the organ which is adapted to perceive the tangible, whether, e.g., it is the flesh and in the case of other animals some corresponding part, or whether, on the other hand, this is merely the intervening medium, the ultimate organ of sense being something else which is within.

. For, while all the other senses are held to be related to some pair of opposites-sight, for example being directed to the white and black, hearing to the acute and grave, taste to the bitter and the sweet—the object of touch presents us with many pairs of opposites such as hot and cold, dry and moist, hard and soft, and others of like character.

A partial solution of this difficulty lies in the consideration

άλλων αισθήσεών εισιν εναντιώσεις πλείους, οίον έν φωνή του μόνον οξύτης και βαρύτης, αλλά και μέγεθος και μικρότης 30 και λειότης και τραχύτης φωνής και τοιαύθ' έτερα. εισί δε και περί χρώμα διαφοραί τοιαύται έτεραι. αλλά τί το εν

το υποκείμενον, ώσπερ ακοή ψόφος, ούτω τη αφή, ουκ έστιν 8 3 ένδηλον. πότερον δ' έστι το αισθητήριον εντός, ή ού, αλλ'

ευθέως η σάρξ; ουδέν δοκεί σημείον είναι το γίνεσθαι την 423 αίσθησιν άμα θιγγανομένων. και γαρ νύν ει τις περί την σάρκα περιτείνειεν οίον υμένα ποιήσας, ομοίως την αίσθησιν

ευθέως αψάμενος ένσημαίνει: καίτοι δηλον ως ουκ έστιν εν 8 4 τούτο το αισθητήριον· ει δε και συμφυές γένοιτο, θάττον έτι 5

διικνοιτ' άν η αίσθησις. διο το τοιούτο μόριον του σώματος έoικεν ούτως έχειν ώσπερ αν εί κύκλω ημϊν περιεπεφύκει ο αήρ. εδοκούμεν γαρ άν ενί τινι αισθάνεσθαι και ψόφου και χρώματος και οσμής, και μία τις αισθησις είναι όψις ακοή όσφρησις, νύν δε διά το διωρίσθαι δι' ου γίνονται αι κινήσεις, 10 φανερά τα ειρημένα αισθητήρια έτερα όντα. επί δε της αφής τούτο νύν άδηλον εξ αέρος μεν γαρ ή ύδατος αδύνατον συστηναι το έμψυχον σωμα: δεί γάρ τι στερεών είναι. λείπεται δη μικτόν εξ γης και τούτων είναι, οίον βούλεται η σαρξ και το ανάλογον ώστε αναγκαίον και το σώμα είναι μεταξύ του 15

απτικού προσπεφυκός, δι' ου γίνονται αι αισθήσεις πλείους $ 5 ούσαι. δηλοί δ' ότι πλείους η επί της γλώττης αφή απάντων

γαρ των απτων αισθάνεται κατά το αυτό μόριον και χυμού. ει μέν ούν και η άλλη σαρξ ήσθάνετο του χυμού, έδόκει αν 34. δήλον SUVX.

423* 2. νυν om. SUV. 4. αψάμενος] άψαμένω conj. Trend., άψαμένου conj. Tor. το. κινήσεις] κινήσεις και αι αισθήσεις U. 15. και] είναι και Ε.

15

that in the case of the other senses also there are several pairs of opposites. Thus in sound we recognise not only the high or low pitch of the notes, but also their strength and weakness, their roughness and their smoothness, and so forth. Colour similarly has a number of different aspects. Still this consideration does not let us see what is the one common object falling to the sense of touch as sound falls under hearing.

Another question which suggests itself with reference to touch is whether its organ is within, or whether it is not within, but is immediately the flesh. No conclusion can be drawn from the fact that the perception of touch takes place simultaneously with actual contact. If we were to frame a membrane-like substance and stretch it over the flesh, we should still, no less than before, perceive the object immediately after touching it. Yet it is evident the organ of sense is not contained within this: and of course if the membrane were naturally united with the flesh, the perception would pass through it still more rapidly.

This part then of the body seems to be related to us much in the same way as if air were to encircle us about: we should then be thought to perceive both sound and colour and odour by one single medium, and sight, hearing and smell would be regarded as but one single sense. Now however, as matters stand, by reason of the difference in the organs by which the movements are effected, the organs of sense which we have mentioned are clearly seen to be different from one another. With regard to touch, however, this point is obscure. For it is impossible that the animate body which feels touch should be composed of air or water, seeing that it must be something compact. It remains then that it should be compounded of earth and such like elements as the flesh and its counterpart is understood to be. The body then must be simply the natural medium for the sense of touch, as the means by which its sensations, which are several in number, are communicated. The multiplicity of these sensations is shewn by the sense of touch located in the tongue: for here at one and the same part is located the sense at once of all tangible objects and of flavour. Were then the rest of the flesh to perceive flavour also, taste and touch would appear to be one and the same: whereas, as matters stand, they are

η αυτή και μία είναι αισθησις η γευσις και η αφή νύν δε 20 86 δύο δια το μη αντιστρέφειν. απορήσειε δ' άν τις, ει παν

σώμα βάθος έχει τούτο δ' έστι το τρίτον μέγεθος: ών δ' έστι δύο σωμάτων μεταξύ σώμά τι, ουκ ενδέχεται ταυτα αλλήλων άπτεσθαι' το δ' υγρόν ουκ έστιν άνευ σώματος, ουδε το διερόν, αλλ' αναγκαίον ύδωρ είναι ή έχειν ύδωρ" τα δε 15 απτόμενα αλλήλων εν τω ύδατι, μη ξηρών των άκρων όντων, αναγκαίον ύδωρ έχειν μεταξύ, ου ανάπλεα τα έσχατα: ει δε τούτ' αληθές, αδύνατον άψασθαι άλλο άλλου εν ύδατι. τον αυτόν δε τρόπον και εν τω αέρι: (ομοίως γαρ έχει ο αηρ προς τα εν αυτώ και το ύδωρ προς τα εν τω ύδατι. λαν- 30

θάνει δε μάλλον ημάς, ώσπερ και τα εν τω ύδατι ζώα, $ 7 ει διερον διερού άπτεται): πότερον ούν πάντων ομοίως εστίν η 4236

αίσθησις, ή άλλων άλλως, καθάπερ νυν δοκεί η μεν γευσις και η αφη το άπτεσθαι, αι δ' άλλαι αποθεν και το δ' ουκ έστιν, αλλά και το σκληρον και το μαλακόν δι' ετέρων αισθανόμεθα, ώσπερ και το ψοφητικόν και το ορατόν και το 5 οσφραντόν· αλλά τα μεν πόρρωθεν, τα δ' εγγύθεν διο λανθάνει, έπει αισθανόμεθα γε πάντων δια του μέσου· αλλ' επί τούτων λανθάνει. καίτοι καθάπερ είπαμεν και πρότερον, κάν εί δι' υμένος αισθανοίμεθα των απτων απάντων λανθάνοντας ότι διείργει, ομοίως αν έχοιμεν ώσπερ και νυν έν 1ο

τω ύδατι και εν τω αέριο δοκούμεν γαρ αυτών άπτεσθαι 8 8 και ουδέν είναι δια μέσου, αλλά διαφέρει το απτον των ορα

των και των ψοφητικών, ότι εκείνων μεν αισθανόμεθα τα το μεταξύ ποιείν τι ημάς, των δε απτων ουχ υπό του με23. δύο om. SUVX. || αυτά EWy. 27. ου] ω STUVX.

4235 5, ψοφητών SX. 6. το SVX. | το SUVX. 9. αισθανώμεθα STUVX Αld.

« PreviousContinue »