Page images
PDF
EPUB

διαφορας δι' ας ταύτα χωρίζουσι, και άλλα φανείται μόρια μείζω διάστασιν έχοντα τούτων, περί ων και νυν είρηται, τό τε θρεπτικόν, δ και τους φυτοις υπάρχει και

πάσι τοις ζώοις, και το αισθητικόν, δ ούτε ως άλογον ούτε 30 8 3 ως λόγον έχον θείη αν τις ραδίως. έτι δε το φανταστικόν,

δ τω μεν είναι πάντων έτερον, τίνι δε τούτων ταυτόν ή έτε- 4329 ρον, έχει πολλήν απορίαν, εί τις θήσει κεχωρισμένα μόρια της ψυχής. προς δε τούτοις το ορεκτικόν, δ και λόγω και δυνάμει έτερον αν δόξειεν είναι πάντων. και άτοπον δη τούτο διασπάς έν τε το λογιστικό γαρ η βούλησης γίνεται, 5

και εν τω αλόγω η επιθυμία και ο θυμός ει δε τρία η 8 4 ψυχή, εν εκάστω έσται όρεξις. και δη και περί ου νυν και

λόγος ενέστηκε, τί το κινούν κατά τόπον το ζωόν έστιν; την μεν γαρ κατ' αύξησιν και φθίσιν κίνησιν, άπασιν υπάρχουσαν, το πάσιν υπάρχον δόξειεν αν κινείν το γεννητικών και το θρεπτικόν. περί δε αναπνοής και εκπνοής και ύπνου και

έγρηγόρσεως ύστερον επισκεπτέον έχει γαρ και ταυτα πολ8 5 λην απορίαν. αλλά περί της κατά τόπον κινήσεως, τί το

κινούν το ζώον την πορευτικής κίνησιν, σκεπτέον. ότι μεν ούν ουχ η θρεπτική δύναμις, δηλον αεί τε γαρ ένεκά του η κίνη- 15 σις αύτη, και η μετά φαντασίας ή ορέξεώς έστιν ούθεν γαρ μη όρεγόμενον ή φεύγον κινείται αλλ' ή βία. έτι καν τα

φυτά κινητικά ήν, κάν είχε τι μόριον οργανικών προς την 86 κίνησιν ταύτην. ομοίως δε ουδε το αισθητικόν» πολλά γάρ

έστι των ζώων και αίσθησιν μεν έχει, μόνιμα δ' έστι και ακί- 20 νητα δια τέλους. ει ούν ή φύσις μήτε ποιεί μάτην μηθέν μήτε απολείπει τι των αναγκαίων, πλην εν τοις πηρώμασι

17. ταύτας EL. | φαίνεται TUWXy.

4326 4, 5. δή το [τούτο] διασπαν. Tor. τούτο φάναι διασπάν VW.

9. άπασιν υπάρχουσαν] αι πάσιν υπάρχουσα LSTUVXy.

τι om. LSTUWXy.

22.

tant from each other than these are—the parts in question being just those which we have before described—the vegetative, which is an attribute at once of plants and every animal—the sentient, which cannot be easily classed either as rational or irrationaland, further, the imaginative faculty, which is different in its action and aspect from all, while with which of them is it either the same or different is a question full of perplexities, if we assume so many distinct parts of soul. Besides these, there is the conative or desiring faculty, which would seem to be different from all, both in its conception and in its capacity for action. Now, it is absurd to parcel this out in the manner indicated. The settled wish (which is one of its aspects] constitutes itself within the rational part of soul, while the appetite and passion, which are its other factors, lie within the sphere of the irrational. And thus, if there be three parts of the soul, desire will have to be present in each of them.

To return, then, to our original question-What is the part that communicates local movement to the animal? As for the movements of growth and decay, they would seem, as they are the attributes of all animals, to be caused by those powers of production and nutrition which characterize all animal life: and with regard to respiration and exspiration, as also sleep and waking, we must investigate their nature on another occasion, as they are marked by many difficulties. Our present task is to investigate the nature of local movement, and see what it is that moves the animal in the way of progressive movement. Evidently it is not the mere vegetative capacity which does so. Local movement is always directed to some end, and is accompanied either by a representative image or by a desire, since nothing-unless indeed its movement be the result of forcemoves without seeking either to gain or to escape something. And further, plants would be capable of local movement and would possess some part instrumental for this movement.

As little is it the faculty of sense which causes local movement. There are many animals which possess sense powers and yet continue throughout fixed and unmoved. But nature makes nothing without a purpose, nor leaves anything, mutilated and imperfect forms excepted, without that which it requires. Now

30

και εν τοις ατελέσιν» τα δε τοιαύτα των ζώων τέλεια και ου πηρώματά έστιν» σημείον δ' ότι έστι γεννητικά και ακμής

έχει και φθίσιν ώστ' είχεν αν και τα οργανικά μέρη της 15 S7 πορείας, αλλά μην ουδε το λογιστικών και ο καλούμενος νους

εστίν ο κινών ο μεν γαρ θεωρητικός ούθεν νοεί πρακτόν, ουδε λέγει περί φευκτού και διωκτού ουθέν, η δε κίνησις ή φεύγοντός τι η διώκοντός τί εστιν. αλλ' ουδ' όταν θεωρη τι τοιούτον, ήδη κελεύει φεύγειν ή διώκειν, οίον πολλάκις διανοείται

φοβερόν τι ή ηδύ, ου κελεύει δε φοβείσθαι, η δε καρδία 8 8 κινείται, αν δ' ηδύ, έτερόν τι μόριον. έτι και επιτάττοντος 433

του νου και λεγούσης της διανοίας φεύγειν τι ή διώκειν ου κινείται, αλλά κατά την επιθυμίαν πράττει, οίον ο ακρατής. και όλως δε δρώμεν ότι ο έχων την ιατρικών ουκ ιάται, ως ετέρου τινός κυρίου όντος του ποιείν κατά την επιστήμην, αλλ' και ου της επιστήμης. αλλά μην ουδ' η όρεξις ταύτης κυρία της κινήσεως· οι γαρ εγκρατείς όρεγόμενοι και επιθυμούντες ου πράττουσιν ών έχουσι την όρεξιν, αλλ' ακολουθούσι το νω.

Χ. Φαίνεται δέ γε δύο ταύτα κινούντα, ή όρεξις ή νους, εί τις την φαντασίαν τιθείη ως νόησίν τινα. πολλά γαρ παρα την επιστήμην ακολουθούσι ταϊς φαντασίαις, και εν τοις άλλοις ζώοις ου νόησις ουδέ λογισμός εστιν, αλλά φαντασία.

IO

27. νοεί] θεωρεϊ EL.

24. έστι om. LSTUVWXy. αλόγους W.

4332 11. άλλοις]

the animals in question are perfect, and not mutilated: they possess generative powers, and exhibit both development and decay. And therefore [-if sense alone were a sufficient reason for the exercise of local movement-] such animals would possess all the parts instrumental for movement.

Neither, further, is the ratiocinative part, nor the so-called reason, that which produces movement. The speculative reason thinks nothing which relates to action, nor does it assert anything with regard to the object of pursuit and aversion : whereas movement is invariably connected with one either pursuing or avoiding something. Nor indeed, even when the reason reflects on something of this character, does it even then advise the individual either to pursuit or to aversion. Frequently, for example, the reason thinks of something terrible or pleasant, but it does not thereby produce fear: the only result is that the heart, in case the object be terrible, or some other part, in case it be pleasant, is excited. Furthermore, even when reason gives a command, and understanding bids us either avoid or pursue something, the individual is not moved accordingly, but follows the direction of appetite, as may be seen in the incontinent. So also, in general, we see that the man who understands the art of healing does not on that account therefore heal, a fact which shews that it requires something besides knowledge to produce the results of knowledge : and that scientific knowledge is itself unable to effect this end.

Lastly, desire is not fitted to produce this movement : the continent, though subject to desire and appetite, do not do these things for which they possess a desire, but follow, on the contrary, the lead of reason.

CHAPTER X.

There are, however, at least two faculties which are manifestly motive—viz., desire or reason, if we regard imagination as a form of reason. Frequently, in fact, it is the pictures of imagination as against knowledge that people follow, and among animals other than man it is not thought nor ratiocination, but simply this power of representing images of sense, W. AR.

12

[ocr errors]

άμφω άρα ταύτα κινητικά κατά τόπον, νους και όρεξις. 8 2 νούς δε και ένεκά του λογιζόμενος και ο πρακτικός διαφέρει

δε του θεωρητικού το τέλει. και η όρεξις ένεκά του πασα· ου 15 γαρ η όρεξις, αύτη αρχή του πρακτικού νου το δ' έσχατον αρχή της πράξεως. ώστε ευλόγως ταύτα δύο φαίνεται τα κινούντα, όρεξις και διάνοια πρακτικής το ορεκτικόν γαρ κι

νει, και δια τούτο η διάνοια κινεί, ότι αρχή αυτής εστί το 8 3 ορεκτόν. και η φαντασία δε όταν κινη, ου κινεί άνευ όρέ

ξεως. εν δή τι το κινούν, το ορεκτόν. ει γαρ δύο, νους και όρεξις, εκίνουν, κατά κοινόν άν τι έκίνουν είδος. νύν δε ο μεν νούς ου φαίνεται κινών άνευ ορέξεως: η γαρ βούλησις όρεξις: όταν δε κατά τον λογισμών κινήται, και κατά βούλησιν κι

νείται. ή δ' όρεξις κινεί παρά τον λογισμόν ή γαρ επιθυ- 25 8 4 μία όρεξίς τις εστίν. νους μεν ούν πας ορθός, όρεξις δε και

φαντασία και ορθή και ουκ ορθή. διο αεί κινεί μεν το ορεκτόν, αλλά τούτ' έστιν ή το αγαθόν ή το φαινόμενον άγα

θόν ου πάν δε, αλλά το πρακτον αγαθόν πρακτόν δ' έστι S5 το ενδεχόμενον και άλλως έχειν. ότι μεν ούν ή τοιαύτη δύ- 30

ναμις κινεί της ψυχής η καλουμένη όρεξις, φανερόν. τοίς δε διαιρούσι τα μέρη της ψυχής, εαν κατά τας δυνάμεις 433 διαιρώσι και χωρίζωσι, πάμπολλα γίνεται, θρεπτικόν, αι

18. ορεκτών EL. Trend. Tor.: ceteri ορεκτικόν.

29. πρακτικών αγ. L.

« PreviousContinue »