Page images
PDF
EPUB

The Additional Version.

γο

45

αλλά δυνάμει, ούτω δή και επί των άλλων και επί της αφής μήτε θερμόν μήτε ψυχρόν. έτι δ' ώσπερ του τε ορατού και του αοράτου ήν πως η όψις, ομοίως δε και αι άλλαι των αντι- 35 κειμένων, ούτω και η αφή του απτού και ανάπτου: άναπτoν δε τό τε μικράν πάμπαν έχουν διαφοράν των απτών, οιον πέπoνθεν ο αήρ, και αι υπερβολαι των απτών, ώσπερ τα φθαρτικά. καθ' εκάστην μεν ούν αίσθησιν είρηται ως έν τύπω είπεϊν.

Καθόλου δε περί πάσης αισθήσεως δεί λαβείν ότι η μεν αίσθησίς έστι το δεκτικόν των αισθητων άνευ της ύλης, οίον ο κηρος του δακτυλου (sic) άνευ του σιδήρου και του χρυσου δέχεται το σημείον, λαμβάνει δε το χαλκούν ή χρυσούν σημίον (sic), αλλ' ουχ ή χαλκός ή χρυσός. ομοίως δε και η αίσθησις εκάστη υπό του έχοντος χρώμα ή ψόφον ή χυμόν πάσχει, αλλ' ουχ ή έκαστον εκείνων λέγεται, αλλ' ή τοιόνδε και κατά τον λόγον. αισθητήριον δε πρώτον, εν ώ η τοιαύτη δύναμις. έστι μεν ουν το αυτό, το δ' είναι έτερον" μέγεθος μεν γαρ άν τι είη το αισθανόμενον· ου μέντοι 50 τό

γε αισθητική είναι η αισθήσει μεγέθει έστιν είναι, αλλά λόγος της και δύναμις εκείνου. φανερον δ' εκ τούτων και διά τίποτε των αισθητάναι υπερβολαιφθίρουσι(sic) τας αισθήσεις αν γαρ ή η κίνησις ισχυροτέρα του αισθητηρίου, λύεται ο λόγος, τούτο δ' ήν αίσθησις, ώσπερανεί η συμφωνία και ο τόνος σφόδρα κρουομένων των χορδών. και διά τί ποτε τα φυτά ουκ αισθάνεται, έχοντά τι μόριον ψυχικον και πάσχοντα υπό των απτών και γαρ ψύχεται και θερμενεται (sic): ετιον (sic) δε το μή έχειν μεσότητα, μηδε τοιαύτην αρχήν, οίαν τα είδη των αισθητων δέχεσθαι, αλλά βο μετά της ύλης πάσχειν. απορήσειε δ' άν τις, άρα πάθοι αν υπ' οσμής το μη δυνάμενον οσφρανθήναι, ή υπό χρώματος το μη δυνάμενον ιδείν' ομοίως δε και επί των άλλων. ει δ' ή οσμή το οσφραντόν, εί τι ποιεί, την όσφρησιν ποιεί οσμή. ώστε ούθεν πάσχειν των αδυνάτων οσφρανθήναι. ο δ' αυτός λόγος και επί των άλλων ουδε των δυνατών, αλλ' η αισθητικών έκαστον. άμα δε δήλον και ούτως.

55

65

The Ordinary Text.

το ούτε γάρ φως και σκότος ούτε ψόφος ούτε οσμή ουδέν ποιεί

τα σώματα, αλλ' εν οις εστίν, οίον αήρ και μετά βροντής διίστησι το ξύλον, αλλά τα απτά και οι χυμοί ποιούσιν ει γάρ μή, υπο τίνος άν πάσχοι τα άψυχα και άλλοιoίτο;

αρ' ούν κάκείνα ποιήσει και η ου πάν σώμα παθητικών υπ' οσμής 15 και ψόφου και τα πάσχοντα αόριστα, και ου μένει, οίον

αήρ όζει γαρ ώσπερ παθών τι. τί ούν εστί το όσμάσθαι παρά το πάσχειν τι; ή το μεν οσμάσθαι αισθάνεσθαι, ο δ' αήρ παθών ταχέως αισθητός γίνεται.

The Additional Version.

ούτε γάρ ψόφος ούτε το φως και σκότος ούτε η οσμή ούθεν ποιεί τα σώματα, αλλ' εν οις εστίν, οίον αήρ και μετά της βροντής διέστησε το ξύλον, αλλά δή τα απτά και οι χυμοί ποιούσιν" εί γάρ μή, υπό τίνος αν πάσχοι τα άψυχα ή άλλοιούτο; αρ' ουν κακείνα ποιεί; ή ου πάν σώμα παθητικών υπ' οσμής και ψόφου και τα πάσχοντα αόριστα, και ου μένει, οίον αήρ όζει γάρ ώς παθών τι. τί ούν εστι το οσμάσθαι παρά το πάσχειν τι; ή το μεν οσμάσθαι και αισθάνεσθαι, ο 75 δ' αηρ παθών τούτο ταχύ αισθητός γίγνεται.

'Αριστοτέλους περί ψυχής Γ'.

APPENDIX B.

ARISTOTLE'S DIALOGUE EUDEMUS.

I.

The following passages are our chief sources of information respecting Aristotle's psychological Dialogue Eudemus. They are printed in the same order as that in which they are collected in the Berlin Academy Edition of Aristotle's Works. For some account of the probable course of the argument see Bernays, Die Dialoge des Aristoteles, especially pp. 21–27.

Cicero de Divinat. I. 25: Quid ? singulari vir ingenio Aristoteles et paene divino ipsene errat an alios vult errare, cum scribit Eudemum Cyprium familiarem suum iter in Macedoniam facientem Pheras venisse, quae erat urbs in Thessalia tum admodum nobilis, ab Alexandro autem tyranno, crudeli dominatu tenebatur. In eo igitur oppido ita graviter aegrum Eudemum fuisse ut omnes medici diffiderent. Ei visum in quiete egregia facie juvenem dicere fore ut perbrevi convalesceret paucisque diebus interiturum Alexandrum tyrannum, ipsum autem Eudemum quinquennio post domum esse rediturum. Atque ita quidem prima statim scribit Aristoteles consecuta et convaluisse Eudemum et ab uxoris fratribus interfectum tyrannum. Quinto autem anno exeunte cum esset spes ex illo somnio in Cyprum illum ex Sicilia esse rediturum, proeliantem eum ad Syracusas occidisse. Ex quo ita illud somnium esse interpretatum ut cum animus Eudemi e corpore excesserit, tum domum revertisse videatur.

2. David Proleg. in Ar. Categ. p. 24' 10: Tv ouvrayuaτικών τα μεν είσιν αυτοπρόσωπα α και ακροαματικά λέγονται, τα δε διαλογικά, α και εξωτερικά λέγονται...έγραψε δε και προς ανεπιτηδείους προς φιλοσοφίαν τα διαλογικά...κατασκευάζων δε την αθανασίαν της ψυχής καν τους ακροαματικούς δι' αναγκαστικών λόγων κατασκευάζει, εν δε τους διαλογικούς δια πιθανών εικότως. φησί γαρ εν τοις περί ψυχής ακροαματικούς ότι η ψυχή άφθαρτος ει γαρ ήν φθαρτή, έδει μάλιστα αυτην φθείρεσθαι υπο του εν τω γήρα αμαυρoύσθαι, τότε δε ακμάζει του σώματος παρακμάσαντος ώσπερ ούν παρακμάζει ότε το σώμα ακμάζει το δε ότε δεί φθείρεσθαι ακμάζoν άφθαρτον η ψυχή άρα άφθαρτός έστι. και ούτως μεν εν τοις ακροαματικούς εν δε τους διαλογικούς φησίν ούτως, ότι η ψυχή αθάνατος, επειδή αυτοφυώς πάντες οι άνθρωποι και σπένδομεν χοάς τους κατοιχομένους και όμνυμες κατ' αυτών, ουδείς δε τω μηδαμή μηδαμώς όντι σπένδει ποτέ η όμνυσι κατ' αυτού. ο δε Αλέξανδρος άλλην διαφοράν λέγει των ακροαματικών προς τα διαλογικά, ότι εν μέν τοις ακροαματικούς τα δοκούντα αυτό λέγει και τα αληθή, εν δε τους διαλογικούς τα άλλοις δοκούντα τα ψευδή...τούτο δε είπεν Αλέξανδρος επειδή την λογικήν ψυχήν βούλεται φθαρτήν είναι, ο δε 'Αριστοτέλης εν τοις διαλογικούς μάλιστα δοκεί κηρύττειν την αθανασίαν της ψυχής. ίνα ούν μη σχη ελέγχοντα τον Αριστοτέλης, διά τούτο είπε τοιαύτην διαφοράν.

Themist. de Anima (Opp. ed. Venet. 1534, f. 90', t. II. p. 196, 21, Spengel) : και οι λόγοι δε ους ήρώτησε (Plato in the Phaedo) περί ψυχής αθανασίας εις τον νούν ανάγονται σχεδόν τι οι πλείστοι και εμβριθέστατοι, ό τε εκ της αυτοκινησίας εδείχθη γάρ ως αυτοκίνητος μόνος ο νούς, εί την κίνησιν αντί της ενεργείας νοοίημεν" και ο τας μαθήσεις αναμνήσεις είναι λαμβάνων και και την προς τον θεόν ομοιότητα. και των άλλων δε τους αξιοπιστοτέρους δοκούντας ου χαλεπώς άν τις τώ να προσβιβάσειεν. ώσπερ γε και των υπ' 'Αριστοτέλους εξειργασμένων εν τω Ευδήμω. εξ ών δήλον ότι και Πλάτων τον νούν αθάνατον μόνον υπολαμβάνει.

3. Proclus in Plat. Tim. V. p. 3384 (p. 823 Schn.): Tiiu ψυχήν τω σώματι συνήψεν αμέσως πάντα τα περί καθόδου ψυχής υπεκτεμών προβλήματα...άλλ' ουδε τα μετά την έξοδος αυτής εν τούτοις παραδώσει...ότι φήσω το πρέπον διασώζει τη του διαλόγου προθέσει και της περί ψυχής θεωρίας όσον φυσικών εν τούτοις παραλαμβάνει την προς το σώμα της ψυχής ομιλίας παραδίδους. ο δή και 'Αριστοτέλης ζηλώσας εν τη περί ψυχής πραγματεία φυσικώς αυτήν μεταχειριζόμενος ούτε περί καθοδου

« PreviousContinue »