Page images
PDF
EPUB

και κίνησιν την κατά τόπον, ει δ' αίσθησιν, και φαντασίαν

και όρεξιν όπου μεν γαρ αίσθησις, και λύπη τε και ηδονή, 89 όπου δε ταύτα, εξ ανάγκης και επιθυμία. περί δε του νου

και της θεωρητικής δυνάμεως ουδέν πω φανερόν, αλλ' έoικε 25

ψυχής γένος έτερον είναι, και τούτο μόνον ενδέχεται χωρίκαι το ζεσθαι, καθάπερ το αΐδιον του φθαρτου. τα δε λοιπά μόρια

της ψυχής φανερον εκ τούτων ότι ουκ έστι χωριστά, καθάπερ τινές φασιν· τω δε λόγω ότι έτερα, φανερόν αισθητικό γαρ είναι και δοξαστικό έτερον, είπερ και το αισθάνεσθαι 30

του δοξάζειν. ομοίως δε και των άλλων έκαστον των ειρημέ8 11 νων. έτι δ' ενίοις μεν των ζώων άπανθ' υπάρχει ταύτα,

τισι δέ τινα τούτων, ετέροις δε έν μόνον. τούτο δε ποιεί διαφοράν των ζώων· διά τίνα δ' αιτίαν, ύστερον επισκεπτέον. 4141 παραπλήσιον δε και περί τας αισθήσεις συμβέβηκεν τα

μεν γαρ έχει πάσας, τα δε τινάς, τα δε μίαν την αναγ$ 12 καιοτάτην, αφήν. έπει δε ζωμεν και αισθανόμεθα διχως

λέγεται, καθάπερ και επιστάμεθα, λέγομεν δε το μεν επι- 5 στήμην το δε ψυχήν εκατέρω γαρ τούτων φαμεν επίστασθαι· ομοίως δε και η υγιαίνομεν, το μέν υγιεία, το δε μορίω τινί του σώματος ή και όλων τούτων δ' ή μεν επιστήμη τε και υγίεια μορφή και ειδός τι και λόγος και οίον ενέργεια

του δεκτικού, η μεν του επιστημονικού, η δε του υγιαστι- 1

ΤΟ

25. ουδέ TUVWX.

33. διαφοράς TVX. 414 4. έπει δε] έτι δε conj. Trend. . 7. υγίειαν Χ pr. S, υγίεια ELTUVW, υγιεία Trend. Tor. Bz.

the power of local movement, and if sensation, then also in addition imagination and desire: for where sense is present, there pain and pleasure follow also as concomitants, and where pain and pleasure exist, appetite is also necessarily present. With regard on the other hand to reason and the faculty of thought we have as yet no obvious facts to appeal to. Reason however would seem to constitute a different phase of soul from those we have already noticed and it alone admits of separation as the eternal from the perishable. But as for the other parts of soul, it is clear from these considerations that they are not separated in the way that some maintain. At the same time it is evident that in thought and by abstraction they may be divided from one another. The sensitivity is one thing, the reflective faculty another, if it be one thing to have sensation, another thing to exercise reflection. And this same truth holds good also of the other powers which have been described.

Respecting these various powers, there are some animals which possess them all, others which have merely some of them, and others again which have but one only. It is this which makes the difference between one class of animals and another, though the reason for this fact can only be investigated afterwards. The same thing may be noticed also as regards the senses. Some animals have all of them, others have but some, and a third class possesses only that one sense which is most indispensable—viz, touch.

[Life, then, and sensation are what mark the animate.] But there are two ways in which we may speak of that by which we live and have sensation just as also that by which we know may be employed to denote either knowledge or the mind, by both of which we are in the habit of speaking of people as knowing. So also that by which we are in health denotes on the one hand the health itself, on the other hand some portion of the body or it may be the whole of it. Now of these two uses, knowledge and health are what we may term the determining form and notion and so to speak the realization of the recipient faculty, in the one case of knowledge, in the other of health--for the passive material which is subject to modifica

κού (δοκεί γαρ εν τω πάσχοντι και διατιθεμένω η των ποιητικων υπάρχειν ενέργεια), η ψυχή δε τούτο ή ζωμεν και

αισθανόμεθα και διανοούμεθα πρώτως ώστε λόγος τις αν είη 8 13 και είδος, αλλ' ουχ ύλη και το υποκείμενον. τριχώς γαρ

λεγομένης της ουσίας, καθάπερ είπομεν, ών το μεν είδος, 15 το δε ύλη, το δε εξ αμφοίν τούτων δ' η μεν ύλη δύναμις, το δε είδος εντελέχεια έπει δε το εξ αμφοίν έμψυχον, ου

το σώμα εστιν εντελέχεια ψυχής, αλλ' αύτη σώματός τι8 14 νος. και διά τούτο καλώς υπολαμβάνουσιν οίς δοκεί μήτ'

άνευ σώματος είναι μήτε σωμά τι η ψυχή σωμα μεν γαρ ουκ έστι, σώματος δέ τι, και διά τούτο εν σώματι υπάρχει, και εν σώματι τοιούτω, και ουχ ώσπερ οι πρότερον εις σωμα ενήρμοζον αυτήν, ούθεν προσδιορίζοντες εν τίνι

και ποίω, καίπερ ουδε φαινομένου του τυχόντος δέχεσθαι το $ 15 τυχόν. ούτω δε γίνεται και κατά λόγον εκάστου γαρ ή εντε- 25

λέχεια εν τω δυνάμει υπάρχοντι και τη οικεία ύλη πέφυκεν εγγίνεσθαι. ότι μεν ούν εντελέχειά τίς έστι και λόγος του δύναμιν έχοντος είναι τοιούτου, φανερόν εκ τούτων.

20

17. δε] om. UVWX Trend. είναι SUX.

23. προσδιορίσαντες SUX.

28. τοιουδί

tion is what is taken to be the home of the manifestation of the active forces. Soul then is the original and fundamental ground of all our life, of our sensation and of our reasoning. It follows therefore that the soul must be regarded as a sort of form and idea, rather than as matter and as underlying subject. For the term real substance is, as we have before remarked, employed in three senses: it may denote either the specific form, or the material substratum, or thirdly the combination of the two: and of these different aspects of reality the matter or substratum is but the potential ground, whereas the form is the perfect realization. Since then it is the product of the two that is animate, it cannot be that the body is the full realization or expression of the soul; rather on the contrary it is the which is the full realization of some body.

This fact fully supports the view of those who hold that the soul is not independent of some sort of body and yet not to be identified with a body of any sort whatever. The truth is that soul is not body but it is something which belongs to body. And hence further it exists in a body and in a body of such and such a nature, not left undetermined in the way that earlier thinkers introduced it into the body without determining besides what and what sort of body it was, although it does not even look as though any casual thing admitted any other casual thing.

This same conclusion may be reached also on a priori grounds. The full realization of each object is naturally reached v only within that which is potentially existent and within that material substratum which is appropriate to it. It is clear then from these considerations that soul is a kind of full realization or expression of the idea of that which has potentially the power to be of such a character.

S 1 III. Τών δε δυνάμεων της ψυχής αι λεχθείσαι τοις μεν

υπάρχουσι πάσαι, καθάπερ είπομεν, τοις δε τινές αυτών, 30

ενίοις δε μία μόνη. δυνάμεις δ' είπομεν θρεπτικόν, αισθη8 2 τικόν, ορεκτικόν, κινητικών κατά τόπον, διανοητικόν. υπ

άρχει δε τοις μεν φυτούς το θρεπτικών μόνον, ετέροις δε τούτό τε και το αισθητικόν. ει δε το αισθητικόν, και το 4146 ορεκτικόν όρεξις μεν γαρ επιθυμία και θυμός και βούλησις, τα δε ζωα πάντέχουσι μίαν γε των αισθήσεων, την αφήν· ώ δ' αίσθησις υπάρχει, τούτω ηδονή τε και λύπη και το

ηδύ τε και λυπηρόν, οις δε ταύτα, και η επιθυμία του και 8 3 γαρ ηδέος όρεξις αύτη. έτι δε της τροφής αίσθησιν έχουσιν

η γαρ αφή της τροφής αίσθησις ξηρούς γαρ και υγρούς και θερμούς και ψυχρούς τρέφεται τα ζώα πάντα, τούτων δ' αίσθησις αφή· τοϊς δ' άλλους αισθητούς κατα συμβεβηκός: ούθεν γαρ εις τροφήν συμβάλλεται ψόφος ουδε χρώμα και ουδε οσμή. ο δε χυμός έν τι των απτών εστίν. πείνα δε και δίψα επιθυμία, και η μεν πείνα ξηρού και θερμού, η δε δίψα ψυχρού και υγρού· ο δε χυμός οίον ήδυσμά τι τούτων εστίν. διασαφητέον δε περί αυτών ύστερον, νύν δ' επί τοσούτον

ειρήσθω, ότι των ζώων τους έχουσιν αφήν και όρεξις υπάρ- 15 8 4 χει. περί δε φαντασίας άδηλον, ύστερον δ' επισκεπτέον. ενί

οις δε προς τούτοις υπάρχει και το κατά τόπον κινητικόν, ετέροις δε και το διανοητικόν τε και νους, οίον ανθρώπους και

[ocr errors]

31. αισθ. ορεκ.] ορεκτικόν αισθητικόν ELSTW Tor. αύτη STUX. . 9. των δ' άλλων αισθητων νulg. 15. διωρίσθω SUVX.

4145 6. όρεξίς έστιν 13. τι om. SUVX.

« PreviousContinue »